Spis treści |
Na początek trzeba sobie wyraźnie uświadomić, czym jest portal – czym się różni od strony głównej Wikipedii i od artykułu. Portal jest, używając komputerowej gwary, interfejsem do pewnego wybranego zestawu haseł o tematycznym charakterze. Musimy pamiętać, że baza haseł w Wikipedii jest po prostu surowym materiałem, wrzucanym bez założonego planu do istniejących kategorii. Można wykorzystać hasła wiążące się z historią starożytną i stworzyć portal, w którym skomasujemy odsyłacze do ważniejszych haseł dotyczących starożytności. Wybierając z tego wspólnego worka hasła dotyczące ptaków, muzyki pop albo poetów języka angielskiego, możemy utworzyć hasła, które skomasują odsyłacze do tej tematyki.
Portal jest takim metahasłem, bramą wiodącą do tematycznie określonych zasobów. Tym jednak różniącym się od zwykłego hasła i kategorii haseł, że ma staranną oprawę graficzną i układ strony. Powtarza więc rolę strony głównej Wikipedii, ale wyłącznie w odniesieniu do wybranych tematów.
Wikipedia jest ze swojej natury surowym materiałem (możemy wyszukiwać w niej hasła), więc wszelkie formy tematycznej organizacji są bardzo pomocne dla czytelników. Pomagają mu w tym np. kategorie podawane przy hasłach, ale właśnie portal tematyczny można uznać za najwyższą formę organizacyjną Wikipedii.
Najlepiej zobaczyć, jak to robią inni :) – przejrzyj istniejące portale – zobacz jaką mają konstrukcję. Skopiuj strukturę jednego z nich do swojego brudnopisu i poeksperymentuj.
Do tej pory utworzyliśmy kilka różnych struktur portali:
Zapewne kombinacji jest nieograniczona ilość, ale zaglądając w powyższe możesz mniej więcej wyrobić sobie zdanie, jak powinien wyglądać portal, który chciałbyś przygotować.
W tym miejscu przedstawiamy krok po kroku jak utworzyć portal – podany przykład jest dobry dla portali przedstawiających daną dziedzinę wiedzy/nauki. Dla innych portali np. o państwach, czy miastach raczej polecamy skopiować tego typu portale i poeksperymentować w brudnopisie.
Zanim zaczniesz – pootwieraj kilka okien, a tę stronę miej cały czas pod ręką (nie zamykaj jej). Przy tworzeniu portali ważne jest by nie zamykać okien z zapisanymi stronami, bo będzie trzeba często do nich wracać.
Zobacz na przykładową strukturę portalu Pomoc:Jak utworzyć nowy portal/przykład – wykorzystana została m.in. w Portalu psychologicznym
Aby wykorzystać ten szablon do stworzenia portalu, najpierw wstaw go w następującej postaci:
{{subst:Pomoc:Jak utworzyć nowy portal/przykład|Nauka|nauki|kod koloru}} zamiast nauka, nauki wpisz np. genetyka, genetyki (a dokładnie tę dziedzinę, którą chcesz zorganizować w postać portalu), a zamiast kod koloru, jeden z kodów na tej stronie np. 2F4F4F.
Teraz należy wstawić uzupełnienia na stronie Portalu:
Teraz strona z szablonami – zwróć uwagę na tekst na stronie utworzonego Portalu:
Pomoc:Jak utworzyć nowy portal/przykład/Szablony
Metoda postępowania jest taka sama, jak w przypadku portalu – na tej stronie wklej po prostu szablon.
{{subst:Pomoc:Jak utworzyć nowy portal/przykład/Szablony|Nauka|nauki|kod koloru}} Najlepiej gdyby kod koloru był użyty ten sam, co przy tworzeniu portalu.
A teraz co robimy w poszczególnych szablonach:
Możemy je wypełnić wg poniższych schematów:
[[Plik:Jakaś grafika jeśli jest|100px|left]] '''Nazwa artykułu''' – krótka definicja i treść na kilka linii<br> <div align="right"><small>[[Nazwa artykułu|czytaj dalej...]] | [[Portal:Nazwa portalu/Artykuł miesiąca/archiwum|archiwum]]</small></div>
[[Plik:Zdjęcie lub ilustracja|right|80px|]] '''Imię nazwisko''' (ur. [[dzień miesiąc]] [[rok]], zm. [[dzień miesiąc]] [[rok]]), krótki opis. Kim był, czym się zasłużył, co odkrył... <div align="right"><small>[[Imię nazwisko|czytaj dalej...]] | [[Portal:Nazwa portalu/Sylwetka miesiąca/archiwum|archiwum]]</small></div>
Najlepiej zmienić na nazwę profesji odpowiednią dla portalu – zarówno w portalu jak i na stronie z szablonami – np. na genetycy. Wpisy powinny być w kolejności alfabetycznej.
<center> '''[[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] – [[Imię nazwisko]] </br> <small> [[:Kategoria:Naukowcy|zobacz więcej]] </small> </center>
Tu wpisujemy krótkie, jednozdaniowe informacje, mające zachęcić do przeczytania hasła w całości.
<div style="text-align: left; font-size: 95%"> * ...'''[[jakieś hasło]]''' jest związane z... * ...'''[[jakieś hasło]]''' to jest to i to * ...'''[[jakieś hasło]]''' to jest to i to * ...'''[[jakieś hasło]]''' to jest to i to </div> <div align="right"><small>[[Portal:Psychologia/Ciekawostki/archiwum|archiwum]]</small></div>
{{Wikipedia:Propozycje tematów/Dziedzina nauki}}
<div align="right"><small>[[Wikipedia:Propozycje tematów/Dziedzina nauki|więcej artykułów]]</small></div>
Zamiast Wikipedia:Propozycje tematów/Dziedzina nauki wstaw odpowiednią dziedzinę nauki – np. Wikipedia:Propozycje tematów/Genetyka. Jeżeli nie ma takiej podstrony, utwórz ją, dodając odpowiedni wpis do tabeli na stronie Wikipedia:Propozycje tematów
Tu możemy podać linki do haseł wyróżnionych medalem; jeżeli nie ma takich haseł z zakresu danej nauki, wpisz Na razie brak haseł medalowych
<div style="text-align: left; font-size: 90%"> ;'''Artykuły z dziedziny nauki, które zostały uznane za [[Wikipedia:Artykuły na medal|medalowe]]:''' * [[medalowe hasło]], [[inne medalowe]] ;'''Artykuły z dziedziny nauki, zgłoszone do [[Wikipedia:Artykuły na medal|medalu]]:''' * [[zgłoszone hasło]] </div>
<div style="text-align: left; font-weight:bold; font-size: 100%"> Zachęcamy do [[Wikipedia:Wstęp|śmiałego edytowania stron]] związanych z dziedziną nauki. Jeżeli chcesz pomóc przy pracy nad portalem lub szerzej, nad artykułami z dziedziny nauki, to zapraszamy na [[Wikiprojekt:Dziedzina nauki|stronę projektu]]. </div>
Uwaga – jeśli nie istnieje jeszcze Wikiprojekt dla danej dziedziny nauki – pomyśl o jego założeniu, a teraz podaj link do strony dyskusji portalu. Zamiast Wikiprojekt:Dziedzina nauki wpisz Dyskusja portalu:Dziedzina nauki.
Możesz oczywiście użyć innego tekstu, by zachęcić do współpracy, ale podaj jakąś stronę, na której ta współpraca będzie się odbywać.
Bazowałem na portalu psychologicznym
Wersja uproszczona
<div style="font-size:85%"> <center>[[Jakaś nauka]] – [[Jakaś nauka]] – [[Jakaś nauka]] – [[Jakaś nauka]] – [[Jakaś nauka]] </div></center>
Wersja z linkami do portali i ikonkami:
<div style="font-size:85%">
<center>[[Jakaś nauka]] – [[Jakaś nauka]] – [[Jakaś nauka]] – [[Jakaś nauka]] – [[Jakaś nauka]]
----
Portale:
{| width="100%" border="0" cellpadding="3" cellspacing="3" style="border: 1px solid none; text-align:center; padding:0.3em; background-color: transparent"
|<center>{{klik|Grafika =Nazwa ikonki.png|Link =Portal:Jakaś nauka|Wysokość =40px|Szerokość =40px}}</center>
|<center>{{klik|Grafika =Nazwa ikonki.png|Link =Portal:Jakaś nauka|Wysokość =40px|Szerokość =40px}}</center>
|<center>{{klik|Grafika =Nazwa ikonki.png|Link =Portal:Jakaś nauka|Wysokość =40px|Szerokość =40px}}</center>
|-
|'''[[Portal:Jakaś nauka|Jakaś nauka]]'''
|'''[[Portal:Jakaś nauka|Jakaś nauka]]'''
|'''[[Portal:Jakaś nauka|Jakaś nauka]]'''
|-
|<center>{{klik|Grafika =Nazwa ikonki.png|Link =Portal:Jakaś nauka|Wysokość =40px|Szerokość =40px}}</center>
|<center>{{klik|Grafika =Nazwa ikonki.png|Link =Portal:Jakaś nauka|Wysokość =40px|Szerokość =40px}}</center>
|<center>{{klik|Grafika =Nazwa ikonki.png|Link =Portal:Jakaś nauka|Wysokość =40px|Szerokość =40px}}</center>
|-
|'''[[Portal:Jakaś nauka|Jakaś nauka]]'''
|'''[[Portal:Jakaś nauka|Jakaś nauka]]'''
|'''[[Portal:Jakaś nauka|Jakaś nauka]]'''
|}
</div></center>
Zamiast Nazwa ikonki.png wpisz rzeczywistą nazwę grafiki z rozszerzeniem, np. Star of life.svg. Ikonek trzeba jednak poszukać – sporo ciekawych znajdziesz tutaj
Tutaj odnieś się do głównych dziedzin opisanej w portalu nauki.
<div style="text-align: left; font-size: 90%"> <h4>'''[[Jeden z głównych działów nauki]]'''</h4> * [[dziedzina szczegółówa]], [[dziedzina szczegółowa]], [[dziedzina szczegółowa]], [[dziedzina szczegółowa]], [[dziedzina szczegółówa]], ... <h4>'''[[Drugi z głównych działów nauki]]'''</h4> * [[dziedzina szczegółowa]], [[dziedzina szczegółowa]], [[dziedzina szczegółowa]], [[dziedzina szczegółowa]], [[dziedzina szczegółowa]], ... ;Dyscypliny szczegółowe i nauki pomocnicze * [[dziedzina szczegółowa]], [[dziedzina szczegółowa]], [[dziedzina szczegółowa]], [[dziedzina szczegółowa]], [[dziedzina szczegółowa]], ... </div>
Oczywiście w zależności od nauki, ta część portalu może być bardziej lub mniej rozbudowana. Nie wpisuj tu jednak wszystkich możliwych dziedzin, jeżeli szablon zbytnio by przy tym "napęczniał".
<div style="text-align: left; font-size: 95%"> [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] – [[podstawowe pojęcie]] </div> '''<div align="right"><small>[[przegląd zagadnień z zakresu dziedziny nauki|zobacz więcej...]]</small></div>'''
Jeżeli nie ma jeszcze listy przegląd zagadnień z zakresu dziedziny nauki, utwórz ją według zaleceń na stronie Wikipedia:Zasady tworzenia spisów podstawowych zagadnień wiedzy – możesz to zrobić później i na razie pozostawić w szablonie czerwony link.
W zależności od nauki ta strona i jej nazwa może się zmieniać. Ważne, żeby umieścić tutaj główne koncepcje czy teorie danej dziedziny.
<div style="text-align: left; font-size: 95%"> '''Prekursorzy''' * ... * ... ---- '''Historyczne koncepcje w ...'''</br> * '''[[jakaś koncepcja]]''' ... * '''[[jakaś koncepcja]]''' ... * '''[[jakaś koncepcja]]''' ... ---- '''Współczesne teorie/paradygmaty'''</br> ''[[współczesna teoria/paradygmat]] | [[współczesna teoria/paradygmat]] | [[współczesna teoria/paradygmat]] | [[współczesna teoria/paradygmat]] | [[współczesna teoria/paradygmat]] | [[współczesna teoria/paradygmat]] | [[współczesna teoria/paradygmat]] | [[współczesna teoria/paradygmat]] | [[współczesna teoria/paradygmat]] | [[współczesna teoria/paradygmat]] | [[współczesna teoria/paradygmat]] | [[współczesna teoria/paradygmat]] | '' </div>
Tutaj możesz wypisać główne kategorie danej nauki
<ul style="font-size:95%;padding:.3em 0 .3em 25px;margin:0"> <li>[[:Kategoria:Naukowcy...|Naukowcy...]] '''→''' <small>[[:Kategoria:Polscy Naukowcy...|Polscy Naukowcy...]] – [[:Kategoria:Amerykańscy Naukowcy...|Amerykańscy Naukowcy...]] ...</small></font> <li>[[:Kategoria:Nazwa kategorii|Nazwa kategorii]] '''→''' <small>[[:Kategoria:Nazwa podkategorii|Nazwa podkategorii]] – [[:Kategoria:Nazwa podkategorii|Nazwa podkategorii]] – [[:Kategoria:Nazwa podkategorii|Nazwa podkategorii]], ...</small> <li>[[:Kategoria:Nazwa kategorii|Nazwa kategorii]] '''→''' <small>[[:Kategoria:Nazwa podkategorii|Nazwa podkategorii]] – [[:Kategoria:Nazwa podkategorii|Nazwa podkategorii]] ...</small> <li>[[:Kategoria:Nazwa kategorii|Nazwa kategorii]] '''→''' <small>[[:Kategoria:Nazwa podkategorii|Nazwa podkategorii]] ...</small> <li>[[:Kategoria:Nazwa kategorii|Nazwa kategorii]] '''→''' <small>[[:Kategoria:Nazwa podkategorii|Nazwa podkategorii]]</small> <li>[[:Kategoria:Nazwa kategorii|Nazwa kategorii]] '''→'''...</small> </ul> <div style="font-size:95%"></div>
Jeżeli podział naukowców według narodowości byłby problematyczny, pomiń go. Oczywiście możesz użyć w tym jak i w innych szablonach innego formatowania, by uzyskać korzystniejszy efekt wizualny.
Jeżeli chciałbyś zaprezentować szerzej jakąś dziedzinę, możesz użyć tego szablonu. Oczywiście na stronie portalu i na stronie z szablonami zmień Dziedzina na odpowiednią nazwę.
Zastosuj opis w szablonie według własnego pomysłu :)
Jeżeli w siostrzanych projektach Wikipedii znajdują się strony poświęcone tej nauce, możesz w tym szablonie dać do nich linki – w przypadku Commons czy Wikinews lepiej dać link do kategorii.
{| align="center" style="width: 100%; clear:center; float:center; background: transparent; text-align:center; font-size:91%" cellspacing="0" cellpadding="0" rules="none"
|-
|'''[[b:Nauka...|Nauka w Wikibooks]]'''
|'''[[s:Kategoria:Nauka...|Nauka... na Wikiźródłach]]'''
|'''[[commons:Category:Science...|Nauka... na Commons]]'''
|'''[[n:Kategoria:Nauka...|Nauka... w Wikinews]]'''
|-
|Podręcznik nauki...
|Teksty źródłowe
|Grafiki
|Serwis informacyjny
|-
| [[Plik:Wikibooks-logo.svg|25px]]
| [[Plik:Wikisource-logo.svg|25px]]
| [[Plik:Commons-logo.svg|25px]]
| [[Plik:WikiNews-Logo.svg|25px]]
|}
Możesz pomyśleć też nad innymi szablonami – np. szablon z grafiką. Ważne jednak, by portal nie był przeładowany.
Edytuj stronę portalu. Zauważ, że jego struktura to powtarzające się elementy nieco inne w kolumnie lewej, nieco inne w kolumnie prawej, ale są to pewne segmenty do siebie bardzo podobne. Każdy fragment kończy się znacznikiem:
</div>
Jeśli skopiujesz segment od tego znacznika, do następnego, to możesz wkleić go jako nowy, tylko zmień w nim – nazwę, która zmienia się w każdym segmencie oraz nazwę szablonu po "/". Po zapisaniu będziesz mieć portal z pustym szablonem – wejdź do niego i uzupełnij jak powyższe.
Pamiętaj by przed zapisaniem używać podglądu.
Jeśli chodzi o technikę, trzeba się swobodnie posługiwać technikami budowy tabel, których konstruowanie za pomocą znaczników wikitext jest dość skomplikowane i wymaga pewnej wyobraźni przestrzennej. Portal nie może być zwykłym hasłem – konieczne jest umiejętne rozłożenie elementów na stronie, oparte właśnie na tabeli, symulującej układ gazetowy. Tak są budowane od lat wszystkie portale w Internecie.
Warto się zastanowić, co powinno wchodzić w zakres portalu tematycznego, aby był interesujący dla potencjalnych czytelników. Standard portali w polskiej Wikipedii obejmuje następujące elementy podstawowe (można oczywiście z niektórych zrezygnować):
Opcjonalnie dobrze byłoby umieścić w portalu (jeśli to możliwe):
Portal nie opiera się wyłącznie na samej stronie głównej, ale musi być stowarzyszony z pewną liczbą zbiorczych stron, do których będą się odwoływać linki ze strony głównej. Przykładowo, jeśli w portalu Polityka dajemy odsyłacze do wybranych, szczególnie interesujących haseł (np. Prezydent Stanów Zjednoczonych), powinniśmy również przygotować stronę pod nazwą Prezydenci Stanów Zjednoczonych zawierającą całą listę prezydentów. Podając bezpośrednie odsyłacze do wybranych organizacji międzynarodowych, powinniśmy także napisać stronę z całą listą takich organizacji, które przecież nie mogą się wszystkie zmieścić na stronie głównej.
Można powiedzieć, używając terminologii wojskowej, że Portal jest takim trójszczeblowym wojskiem:
Nagłówek Portalu geograficznego
__NOEDITSECTION__ __NOTOC__ <div style="display:block;border:1px solid #aaa;vertical-align: top;width:99%; background-color:#f9f9ff;margin-bottom:10px;margin-top:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#069; color:#fff; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Geografia w Polskiej Wikipedii</h2>
[[Plik:Earth.jpg|80px|left|thumb|[[Ziemia]]]] Ta strona to '''portal dla wikipedystów''' zainteresowanych [[Geografia|geografią]], umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych tą dziedziną nauki.
'''Geografia''' to [[Nauki przyrodnicze|nauka przyrodnicza]] zajmująca się badaniem powierzchni [[Ziemia|Ziemi]] (przestrzeni geograficznej). Nazwa ta pochodzi od [[Grecja|greckich]] słów ''hê gê'' = 'Ziemia' i ''graphein'' = 'pisać'. Geografia zajmuje się nie tylko analizą rozmieszczenia obiektów czy zjawisk na powierzchni Ziemi, ale także badaniem przyczyn takiego stanu rzeczy oraz wpływu człowieka na nie.
::Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź '''[[Portal:Geografia/Szablony|tutaj]]'''. <div style="text-align:right;margin-right:10px;margin-bottom:4px;">'''[[Geografia|więcej informacji o geografii...]]'''</div> </div>
Efekt
Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych geografią, umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych tą dziedziną nauki.
Geografia to nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem powierzchni Ziemi (przestrzeni geograficznej). Nazwa ta pochodzi od greckich słów hê gê = 'Ziemia' i graphein = 'pisać'. Geografia zajmuje się nie tylko analizą rozmieszczenia obiektów czy zjawisk na powierzchni Ziemi, ale także badaniem przyczyn takiego stanu rzeczy oraz wpływu człowieka na nie.
Zmodyfikowany szkielet dla potrzeb Wikiportalu filmowego...
__NOEDITSECTION__ __NOTOC__ <div style="display:block;border:1px solid #aaa;vertical-align: top;width:99%; background-color:#ffbb77;margin-bottom:10px;margin-top:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#067; color:#ffffff; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">Film w Polskiej Wikipedii</h2>
Ta strona to '''portal dla wikipedystów''' zainteresowanych [[Film|filmem]], umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych tą dziedziną.
'''Film''' jedna z dziedzin [[sztuka|sztuki]], określany czasami jako X muza. Spośród filmów wyróżnić można filmy [[kino]]we i [[telewizja|telewizycjne]], np. [[serial telewizyjny|seriale telewizyjne]].
::Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź '''[[Portal:Film/Szablony|tutaj]]'''. <div style="text-align:right;margin-right:10px;margin-bottom:4px;">'''[[Film|więcej informacji o filmie...]]'''</div> </div>
...i efekt
Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych filmem, umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych tą dziedziną.
Film jedna z dziedzin sztuki, określany czasami jako X muza. Spośród filmów wyróżnić można filmy kinowe i telewizycjne, np. seriale telewizyjne.
<div style="display:block;border:1px solid #aaa;vertical-align: top;width:100%; background-color:#f9f9ff;margin-bottom:10px;padding-bottom:5px;padding-left:5px;padding-right:4px;"> <h2 style="padding:3px; background:#069; color:#fff; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">[[Plik:Info icon.png|20px]] Ciekawostki geograficzne</h2> {{Portal:Geografia/Ciekawostki}} </div>
Słowa geograficzne i Geografia na filmowe i Film, a także colory, jak w nagłówku.
<div style="width:48%;display:block;float:left;">
<div style="width:48%;display:block;float:right;">