Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Wigry (jezioro)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Wigry
Południowa część jeziora Wigry
Południowa część jeziora Wigry
Państwo  Polska
Powierzchnia 21,7 km²
Wymiary 17,6 × 2,75 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

15,4 m
73 m
Rzeki zasilające Czarna Hańcza
Rzeki wypływające Czarna Hańcza
Miejscowości nadbrzeżne Bryzgiel, Burdeniszki, Cimochowizna, Czerwony Folwark, Czerwony Krzyż, Gawrych-Ruda, Krusznik, Magdalenowo, Mikołajewo, Rosochaty Róg, Stary Folwark, Tartak, Wigry, Zakąty
Wyspy 19
Rodzaj jeziora morenowe
Położenie na mapie Polski
Poland location map white.svg
"Wigry"
Wigry
54°01′09.36″N 23°04′48.77″E / 54.0192667, 23.0802139Na mapach: 54°01′09.36″N 23°04′48.77″E / 54.0192667, 23.0802139
Zdjęcia i grafiki w Commons Zdjęcia i grafiki w Commons
Panorama klasztoru z tafli jeziora

Wigry to jezioro rynnowe położone w północno-wschodniej Polsce na terenie Wigierskiego Parku Narodowego.

Spis treści

[edytuj] Położenie i cechy przyrodnicze

Jezioro znajduje się na pograniczu Pojezierza Suwalskiego i Równiny Augustowskiej. Kształtem przypomina literę "S". Ze względu na kształt linii brzegowej pierwotnie jezioro nosiło nazwę Wingry, która wywodziła się od jaćwieskiego słowa wingris (kręty, wijący się). W roku 1418 pod tą nazwą wymienia jezioro polski kronikarz Jan Długosz. Linia brzegowa ma długość około 60 km, brzegi są wysokie i porośnięte lasami iglastymi.

Liczne są półwyspy, m.in. Wysoki Wągieł o długość około 4 km, Rosochaty Róg, Klasztorny, oraz wyspy, które zajmują powierzchnię około 70 ha. Na półwyspie Klasztornym położona jest miejscowość Wigry z zabytkowym klasztorem byłego zakonu kamedułów gdzie w 1999 roku odpoczywał papież Jan Paweł II. Przez cieśniny i strumyki jezioro Wigry łączy się z 16 innymi jeziorami. Przez jezioro przepływa Czarna Hańcza. W części północnej jeziora wpływa rzeka Wiatrołuża. W niektórych zakolach tych rzek ustanowiono ostoje bobrów[1].

W okresie wcześniejszym obecne jezioro Wigry stanowiło fragment kompleksu określanego jako Prawigry, w skład którego wchodziło kilka sąsiadujących zbiorników. Zbiorniki te obecnie są samodzielnymi jeziorami: Długie, Muliczne, Okrągłe, Leszczewek. Jezioro Wigry składa się z kilku części (plosa), różniących się wielkością, głębokością, liczbą wysp, charakterem brzegów oraz żyznością wód(trofią). Znaczna część Wigier charakteryzuje się umiarkowaną trofią (występują tu jeszcze rzadkie zwierzęta tleno- i zimnolubne). Do gatunków typowych dla niższej trofii należą do nich ryby: sieja i sielawa oraz skorupiaki wodne z rodzaju Pallasiola oraz Mysis, zasiedlające głębsze strefy jeziora. Litoral jeziorny w znacznej części zachował pierwotny charakter. W rozległych trzcinowiskach spotkać można około 140 gatunków ptaków, z których około 30 to ptaki wodne lub wodno-błotne. Ochrona ichtiofauny polega na restytucji gatunków, które występowały w przeszłości i z różnych przyczyn wyginęły lub stały się nieliczne (troć jeziorowa, sum)[2]. W Wigrach występuje jeszcze sielawa i sieja – gatunki wrażliwe na pogarszanie się środowiska wodnego. Wigry są jednym z dwóch polskich jezior, w których sieja przystępuje do tarła (drugim jest jezioro Miedwie koło Stargardu).

Brzegi jeziora mają w większości miejsc pierwotny charakter, nie zmieniony przez człowieka. Są rajem dla zwierząt, w tym dla około 140 gatunków ptaków. Do zachodniego, południowego i wschodniego brzegu jeziora dochodzi Puszcza Augustowska, ciągnąca się daleko poza granice państwa, aż po Druskieniki i Grodno.

W celach ochrony gatunków cennych prowadzone są działania polegające na zwiększeniu liczebności dużych ryb drapieżnych (biomanipulacja. Ryby drapieżne takie jak szczupak) zmniejszają liczebność ryb karpiowatych, skutkiem czego jest zmniejszenie presji na zooplankton a w dalszej kolejności zmniejszenie zakwitów glonów planktonowych, przyczyniających się do powstania okresowych deficytów tlenu w profundalu[3]".

W 1975 roku jezioro Wigry wpisane zostało przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) na listę najcenniejszych akwenów świata (Projekt "Aqua"). Natomiast w 1998 roku Międzynarodowe Towarzystwo Limnologiczne (SIL) objęło jezioro Wigry programem pomocy naukowej i lobbingu na rzecz jego ochrony[3]."

Panorama Wigier z wieży klasztoru w Wigrach

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. Włodzimierz Łeckiego (red.), Kanon Krajoznawczy Polski, Warszawa 2000, Wydawnictwo PTTK "Kraj" sp. z o.o., ISBN83-7005-429-3
  2. M. Ambrosiewicz, W. Malinowska, M. Osewski, L. Wesołowska, Z. Zaborowski, Ścieżka edukacyjna "JEZIORA", Przewodnik, Krzywe 2001,Wydawca Wigierski Park Narodowy, s. 5
  3. 3,0 3,1 M. Ambrosiewicz, W. Malinowska, M. Osewski, L. Wesołowska, Z. Zaborowski, Ścieżka edukacyjna "JEZIORA", Przewodnik, Krzywe 2001,Wydawca Wigierski Park Narodowy, s. 8

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wigry_(jezioro)&oldid=29700372
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach