Trójpodział władzy

Trójpodział władzy – podział sfer funkcjonowania państwa, spopularyzowany przez francuskiego myśliciela oświecenia, Monteskiusza.

Wedle założeń Monteskiusza władza dzieliła się na:

• władzę ustawodawczą – stanowioną obecnie najczęściej przez parlament, który tworzy prawo
• władzę wykonawczą – będącą w rękach monarchy/prezydenta lub rządu, który wprowadza prawo w życie
• władzę sądowniczą – sprawowaną przez sądy i trybunały, wydające wyroki na podstawie obowiązującego prawa

Równoważenie się władz

Wszystkie trzy rodzaje władzy powinny być równorzędne, niezależne od siebie i jednocześnie nawzajem się kontrolować. Dzięki temu państwo funkcjonuje bez zakłóceń. Powierzenie całej władzy jednej osobie lub instytucji prowadzi do nadużyć. Trójpodział zyskał uznanie jeszcze w XVIII w. Obecnie jest to najbardziej rozpowszechniony system sprawowania władzy na świecie.

W Polsce

Polska, podobnie jak wszystkie kraje cywilizacji zachodniej znajduje się w strefie trójpodziału władzy. Stanowi o tym art. 10 Konstytucji RP. Pomimo tej deklaracji, władza nie jest od siebie w pełni niezależna gdyż art. 103 konstytucji umożliwia łączenie mandatu posła z członkostwem w Radzie Ministrów.

Mimo że koncepcja trójpodziału władzy jest dominująca, należy pamiętać, że nie da się wszystkich organów administracji/władzy państwowej zakwalifikować do jednego z trzech elementów tegoż podziału, bowiem takich organów jak np. NIK bądź Rzecznik Praw Dziecka nie da się "przypisać" do władzy ustawodawczej, wykonawczej czy sądowniczej.

Zobacz też

• Mechanizmy kontroli i równowagi