| Socjaldemokracja Polska | |
| Skrót | SDPL |
| Lider | Wojciech Filemonowicz |
| Data założenia | 26 marca 2004 |
| Adres siedziby | os. Górali 23, 31-961 Kraków |
| Deklarowana ideologia polityczna |
socjaldemokracja |
| Deklarowane poglądy gospodarcze |
państwo opiekuńcze |
| Liczba członków | ok. 3000 (sierpień 2009) |
| Członkostwo międzynarodowe |
brak |
| Europejska Grupa Parlamentarna |
Partia Europejskich Socjalistów |
| Młodzieżówka | Frakcja Młodych SDPL |
| Barwy | pomarańczowy czerwony |
| Obecni posłowie | 0 |
| Obecni senatorowie | 1 |
| Obecni eurodeputowani | 0 |
| strona oficjalna | |
Socjaldemokracja Polska (SDPL) – polska centrolewicowa partia polityczna o programie socjaldemokratycznym. Założona 26 marca 2004 przez część działaczy Sojuszu Lewicy Demokratycznej (na skutek rozłamu w tej partii) z ówczesnym marszałkiem Sejmu Markiem Borowskim na czele, kwestionujących działania ówczesnego jej kierownictwa. Zarejestrowana sądownie 19 kwietnia 2004. W Sejmie IV kadencji partia posiadała klub parlamentarny. Jeden z jej liderów Marek Balicki do 2005 zajmował stanowisko ministra zdrowia. W Sejmie VI kadencji SDPL reprezentowała grupa posłów, od 2008 do końca kadencji w 2011 zasiadająca w osobnym kole. W latach 2004–2009 ugrupowanie reprezentowane było przez 3 deputowanych w Parlamencie Europejskim.
Spis treści |
Socjaldemokracja Polska założona została 26 marca 2004 przez część niezadowolonych z sytuacji we własnej partii działaczy Sojuszu Lewicy Demokratycznej[1], a także działaczy innych ugrupowań (głównie Unii Pracy). Partia oficjalnie zarejestrowana została 19 kwietnia 2004. W Sejmie IV kadencji ugrupowanie posiadało ponad 30-osobowy klub w Sejmie[2] i około 10-osobowy klub w Senacie[3]
W wyborach do Europarlamentu w czerwcu 2004 SDPL startowała samodzielnie, uzyskując 5,3% głosów i zdobywając 3 mandaty.
Socjaldemokracja Polska konsekwentnie popierała rząd Marka Belki do samego końca IV kadencji Sejmu RP, sama uczestnicząc we władzy, poprzez obecność w rządzie członka SDPL Marka Balickiego na stanowisku ministra zdrowia.
W wyborach parlamentarnych 25 września 2005 Socjaldemokracja Polska wystartowała samodzielnie (z udziałem na jej listach kandydatów Unii Pracy i Zielonych 2004). Komitet Wyborczy SDPL zdobył 459 380 głosów (3,89% poparcia w skali kraju), nie osiągnął progu zaporowego i nie brał udziału w podziale mandatów poselskich.
W wyborach prezydenckich w 2005 lider Socjaldemokracji Polskiej Marek Borowski – kandydat na prezydenta Polski – zdobył w I turze 1 544 642 głosów (10,33%), co dało mu czwarte miejsce za Donaldem Tuskiem, Lechem Kaczyńskim i Andrzejem Lepperem.
3 września 2006 Socjaldemokracja Polska wraz z Sojuszem Lewicy Demokratycznej, Partią Demokratyczną – demokraci.pl i Unią Pracy oficjalnie weszła w skład koalicji samorządowej Lewica i Demokraci.
W wyborach parlamentarnych 21 października 2007 SDPL, startując z list LiD, uzyskała 10 mandatów poselskich. Posłami zostali: Romuald Ajchler, Bartosz Arłukowicz, Marek Balicki, Anna Bańkowska, Marek Borowski, Andrzej Celiński, Zdzisława Janowska, Bożena Kotkowska, Grzegorz Pisalski i Izabella Sierakowska.
22 kwietnia 2008 posłowie SDPL opuścili klub LiD, tworząc własne koło poselskie o nazwie "Socjaldemokracja Polska – Nowa Lewica" i podejmując współpracę z drugim kołem wywodzącym się z LiD – Demokratycznym Kołem Poselskim. W skład koła SDPL-NL nie weszli Romuald Ajchler i Anna Bańkowska, którzy zrezygnowali z członkostwa w partii i pozostali w dawnym klubie, który zmienił nazwę na "Lewica".
14 czerwca 2008 decyzję o rezygnacji z przywództwa w partii ogłosił jej założyciel Marek Borowski[4]. Był on przewodniczącym partii do 1 sierpnia, kiedy jego obowiązki przejął Bartosz Dominiak.
W sierpniu z partii wystąpił Andrzej Celiński[5], a we wrześniu Marek Balicki[6]. Pozostali oni jednak członkami koła. 9 grudnia 2008 partię opuściło troje kolejnych posłów (Bartosz Arłukowicz, Bożena Kotkowska i Grzegorz Pisalski), którzy wystąpili także z koła SDPL-NL.
Wybory nowego przewodniczącego ugrupowania rozpoczęły się jesienią, a zakończyły 10 stycznia 2009. Szefem partii został Wojciech Filemonowicz, który uzyskał akceptację większości delegatów na kongres.
1 lutego 2009 Socjaldemokracja Polska wraz z Partią Demokratyczną – demokraci.pl i Zielonymi 2004 powołała koalicję Porozumienie dla Przyszłości. 13 marca 2009 koalicja ta zarejestrowała Koalicyjny Komitet Wyborczy "Porozumienie dla Przyszłości – CentroLewica" przed wyborami do Parlamentu Europejskiego (z jej list startowali również działacze Stronnictwa Demokratycznego oraz Unii Lewicy III RP)[7]. Komitet zarejestrował listy we wszystkich trzynastu okręgach. Uzyskał 179 602 głosów (2,44%), zajmując 5. miejsce i nie osiągając progu wyborczego. W ramach komitetu członkowie SDPL otrzymali 41 156 (22,92% głosów na listę).
15 czerwca 2009 z koła SDPL-NL wystąpił także Marek Balicki. 9 dni później mandat poselski (w miejsce wybranej do Parlamentu Europejskiego Joanny Senyszyn z SLD) objął członek SDPL Władysław Szkop, jednak nie przystąpił do koła poselskiego i wkrótce opuścił partię[8]. Koło SDPL-NL opuścił niebawem również Andrzej Celiński. We wrześniu koło zrezygnowało z członu "Nowa Lewica", a w listopadzie przystąpiła do niego bezpartyjna Grażyna Ciemniak[9].
W lipcu 2009 do partii wstąpił wykluczony z niej 4 lata wcześniej były wicemarszałek Sejmu Tomasz Nałęcz. W grudniu został on ogłoszony wspólnym kandydatem SDPL i PD w wyborach prezydenckich w 2010[10].
W kwietniu 2010 w związku z przyspieszeniem wyborów prezydenckich Tomasz Nałęcz wycofał swoją kandydaturę[11]. Sam udzielił poparcia Bronisławowi Komorowskiemu z PO[12], jednak SDPL nie poparła oficjalnie żadnego z kandydatów[13]. Wielu jej działaczy opowiedziało się za Andrzejem Olechowskim (niezależnym kandydatem związanym z SD) bądź Grzegorzem Napieralskim (szefem SLD). Po wygranej Bronisława Komorowskiego Tomasz Nałęcz został jednym z doradców prezydenta[14].
4 sierpnia SDPL zawarła porozumienie z Polską Lewicą i Unią Lewicy III RP. Na jego mocy partie te wystawiły wspólne listy w wyborach samorządowych, w ramach Koalicyjnego Komitetu Wyborczego "Lewica", który wystawił m.in. listy do sejmików w 8 województwach, nie osiągając w żadnym progu wyborczego. SDPL wystawiła w ramach "Lewicy" kandydatów na prezydentów w wielu miastach (m.in. w Łodzi, Bydgoszczy, Lublinie i Toruniu), jednak nie weszli oni do II tury. Po zwycięstwie posła SLD w wyborach na prezydenta Częstochowy mandat w Sejmie objął po nim polityk SDPL Jacek Kasprzyk. Przystąpił on do klubu SLD, pozostając jednak w SDPL.
W kwietniu 2011 koło poselskie SDPL opuściła Zdzisława Janowska, przechodząc do klubu SLD. Pozostała jednak członkinią SDPL.
12 czerwca sąd partyjny usunął z szeregów ugrupowania przewodniczącego Wojciecha Filemonowicza, a konwent wybrał na p.o. przewodniczącego Bogdana Lewandowskiego, jednak część partii uznała te decyzje za nieważne[15]. Warszawski sąd rejestrowy odrzucił wszystkie wnioski dotyczące zmian w zarządzie SDPL, uznając pozostanie Wojciecha Filemonowicza na stanowisku przewodniczącego[16].
W wyborach parlamentarnych politycy SDPL znaleźli się na listach sejmowych Platformy Obywatelskiej i SLD. Działacze SDPL znaleźli się także wśród kandydatów do Senatu (troje startowało jako kandydaci niezależni, jeden z ramienia PO). Jedyny mandat parlamentarny wśród członków SDPL uzyskał Marek Borowski, który został wybrany do Senatu jako kandydat niezależny. Początkowo był jedynym senatorem niezrzeszonym, 20 grudnia 2011 został członkiem Koła Senatorów Niezależnych.
SDPL popiera integrację z Unią Europejską.
Partia sprzeciwia się: wprowadzeniu podatku liniowego, likwidacji powiatów oraz przywróceniu kary śmierci.
SDPL postuluje natomiast: utrzymanie bezpłatnej edukacji i służby zdrowia, liberalizację prawa do aborcji, wprowadzenie w prawie związków partnerskich, rozdział państwa od kościołów, rozwiązanie Senatu oraz upublicznienie wszystkich teczek peerelowskich służb. Partia postulowała także wycofanie polskich wojsk z Iraku.
Organami uchwałodawczymi SDPL są: Kongres (Kongres Nadzwyczajny), Konwent Krajowy, Okręgowe Zgromadzenie Ogólne Członków, Konwent Okręgowy, Powiatowe Zgromadzenie Ogólne Członków i Konwent Powiatowy. Organami wykonawczymi SDPL są: Rada Polityczna, Zarząd Krajowy, Zarząd Okręgowy i Zarząd Powiatowy.
Przewodniczący:
W skład rady politycznej wchodzą: Marek Borowski (przewodniczący), Ewa Freyberg, Zdzisława Janowska i Izabella Sierakowska.
Pod koniec kadencji:
Byli (w nawiasie przynależność pod koniec kadencji):
Jako członkowie SDPL mandaty w Sejmie VI kadencji uzyskali także Romuald Ajchler, Anna Bańkowska, Władysław Szkop i Jacek Kasprzyk. Władysław Szkop zakończył kadencję jako poseł bezpartyjny i niezrzeszony, a pozostali należeli do klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Romuald Ajchler i Anna Bańkowska zostali członkami SLD, a Jacek Kasprzyk pozostał w SDPL.
Wszyscy eurodeputowani SDPL nie byli członkami partii oraz należeli w Parlamencie Europejskim VI kadencji do Partii Europejskich Socjalistów.
Zob. skład klubu SDPL pod koniec IV kadencji Sejmu.
Zob. skład klubu SDPL pod koniec V kadencji Senatu.
Młodzieżówką partii jest Frakcja Młodych Socjaldemokracji Polskiej, powołana do życia w czerwcu 2009.
| Wybory | Poparcie | Zmiana punktów procentowych | Mandaty (Sejm) | Zmiana | Mandaty (Senat) | Zmiana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2005 | 3,89% | – | 0 | – | 0 | – |
| 2007[17] | – | – | 10 | 0 | – |
| Wybory | Kandydat | Głosowanie | Poparcie | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
|
|
Marek Borowski | I tura | 10,33% | Kandydat nie przeszedł do II tury |
|
|
Tomasz Nałęcz[18] | – | – | Kandydat wycofał się |
| Wybory | Poparcie | Zmiana punktów procentowych | Mandaty | Zmiana | L. miejsc dla Polski |
|---|---|---|---|---|---|
| 2004 | 5,33 | – | 3 | – | 54 |
| 2009[19] | – | – | 0 | 50 |
|
|||||||||||