Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
| Ropucha czerwona | |
| Schismaderma carens | |
| (Smith, 1848) | |
| Okres istnienia: Rodzaj: eocen–dziś | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | płazy |
| Rząd | płazy bezogonowe |
| Podrząd | Neobatrachia |
| Rodzina | ropuchowate |
| Rodzaj | Schismaderma Smith, 1849[1] |
| Gatunek | ropucha czerwona |
| Synonimy | |
|
Bufo carens Smith, 1848 |
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Ropucha czerwona (Schismaderma carens) – gatunek afrykańskiego płaza o charakterystycznej barwie. Jego niewyjaśnione jeszcze relacje filogenetyczne z innymi przedstawicielami rodziny ropuchowatych stanowią przedmiot badań. Płaz ma szeroki zasięg występowania we wschodniej Afryce i łatwo przystosowuje się do warunków środowiska, dlatego też obecnie nie grozi mu wyginięcie.
Spis treści |
Zarówno polska, jak i angielska[3] nazwa tego płaza pochodzi od czerwonawej barwy jego grzbietu.
W 1981 Grandison podzielił afrykańskie ropuchowate (oprócz rodzaju Bufo) na dwie grupy. Linia Nectophryne objęła następujące rodzaje: Capensibufo, Didynamipus, Laurentophryne, Nectophryne, Nectophrynoides, Werneria, Wolterstorffina, podczas gdy Schismaderma razem z rodzajami Mertensophryne i Stephopaedes uznano za bliżej spokrewnione z grupą Bufo vertebralis[4].
Opublikowane również w 1981 badania nad pokrewieństwem w obrębie rodziny ropuchowatych obejmowały porównanie budowy albumin osoczowych 18 gatunków, w efekcie czego wydzielono spośród nich 5 grup. Bazując na różnicach składu białek, oszacowano czas rozejścia się poszczególnych linii. Zgodnie z wynikami linia rodzaju Schismaderma odłączyła się w eocenie[5].
Dzięki tym badaniom stworzono m.in. poniższy kladogram (Linda R. Maxson, 1981), ukazujący stopień pokrewieństwa ropuchy czerwonej z przedstawicielkami blisko spokrewnionego rodzaju Bufo[6], w którym jest nieraz umieszczana[7]. Obecnie część z nich przeniesiono do innych rodzajów.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kolejny, bardziej współczesny kladogram (Ines Van Bocxlaer, SD Biju, Simon P Loader & Franky Bossuyt, 2009[8], tutaj znacznie uproszczony) widniejący poniżej ukazuje pozycję ropuchy czerwonej w całej rodzinie. Opiera się on na badanach obejmujących dane molekularne (z użyciem DNA zarówno jądrowego, jak i mitochondrialnego) i analizy biogeograficzne 86 taksonów płazów bezogonowych zarówno zaliczanych do rodziny ropuchowatych, jak i zewnętrznych wobec niej[8].
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Grzbiet zwierzęcia ubarwiony jest na czerwonawo, boki mogą być bledsze lub ciemniejsze. Spód ciała jest nakrapiany szarością[3].
Ropucha czerwona osiąga jak na płaza średnie bądź duże rozmiary, samice przerastają samce. Te pierwsze osiągają 92 mm długości, podczas gdy te ostatnie – 88[3][9].
W przeciwieństwie do wielu europejskich ropuchowatych o wydatnych gruczołach przyusznych, u tej przedstawicielki rodziny nie dostrzega się ich[3][10], choć niektóre źródła odnotowują istnieje płaskich nieuwidaczniających się parotydów[11]. Ani szczęki, ani podniebienie nie posiadają zębów[11]. Bębenek zaokrąglonego kształtu osiąga rozmiary oka. Rozpoczyna się za nim pasmo gruczołów zmierzające w stronę tylnych konczyn. Zaznaczyć należy, że na grzbiecie ropuchy czerwonej występują one mniej licznie, niż w przypadku większości jej krewniaczek[3][9]. Zauważa się na nim za to parę brązowych plamek. Kolejna ich para występuje w okolicy barków[9]. Błona pławna sięga prawie czubków palców[11].
Rodzaj, a zarazem gatunek cechuje się szerokim zasięgiem występowania. Na północy zahacza on o południową Kenię. Zajmuje większą część Tanzanii (oprócz przygranicznych regionów na północnym wschodzie, północy i zachodzie, a także południowym wschodzie). Podobnie obejmuje prawie całą Zambię (oprócz terenów wysuniętych najbardziej na północ i zachód). Nie pomija południowej części Demokratycznej Republiki Konga. Zahacza następnie o wschodnią Angolę, po czym jego granica dalej przebiega w Zambii, by dojść do Zimbabwe. W tym kraju ropuchy czerwonej nie spotyka się na zachodzie niedaleko granicy. Zasięg obejmuje dalej wschodnią Botswanę, północnowschodnią Republikę Południowej Afryki i większą część Suazi. Rozpościera się także w zachodnim Mozambiku[2][12]. Obecność gatunku w Lesotho nie została potwierdzona[2]. Ropuchy czerwone stwierdzano też w Malawi[13], Zambii[14] i Namibii[15][10].
Zwierzę zasiedla tereny trawiaste i zadrzewione sawanny[2]. Wymaga jednak obecności wody, by się rozmnożyć[16].
Schismaderma carens żywi się owadami[17]. Zarówno polowania, jak i nawoływania odbywają się w nocy[17].
Wymaga środowiska wodnego. Samiec ma worki rezonansowe[9], dzięki którym nawołuje swą partnerkę – będąc w wodzie wydaje z siebie długie, głośne okrzyki[9]. Podczas kopulacji wchodzi on na samicę, obejmując ją przednimi łapami[18]. Na trzech pierwszych palcach ma specjalne obrzęknięte struktury, czym różni się wtedy od płci przeciwnej[9]. Na południu Afryki sezon rozrodczy przypada na październik, po ulewnych deszczach. Jeden lęg zawiera około 2500 jaj[9]. W rozwoju występuje larwa zwana kijanką[2], mająca dziwny podkowiastego[3][19] kształtu welonowaty skórny twór na głowie[10]. Nie występują u niej nozdrza[19]. Ma za to narząd gębowy w kształcie wyraźnego krążka[20]. Kijanki przebywają zwykle razem, będąc w ścisłym kontakcie fizycznym[7]. Zalicza się je do nektonu[21].
Przeprowadzone badania nad drapieżnikami polującymi na ropuchę czerwoną dotyczyły między innymi warugi[22]. Jest to ptak z rzędu pełnopłetwych żywiący się w dużej mierze płazami[23]. Szczątki płaza znaleziono też w układzie pokarmowym węża Crotophopeltis hotamboeia[24]. Kijankami ropuchy czerwonej żywią się w południowej Afryce żółwie, co odnotował w 1965 Wager[25].
W pęcherzu moczowym płaza odkryto pasożyta, płazińca o nazwie Eupolystoma vanasi zaliczanego do rodziny Polystomatidae. W badaniach przeprowadzonych w RPA, w prowincjach Północnej i KwaZulu-Natal, wśród przebadanych 27 osobników 37% było nosicielami, przy czym liczba pasożytów osiągała średnio 37, maksymalnie 130 u jednego gospodarza. Nie można wykluczyć, że w cyklu rozwojowym robaka występuje wewnętrzne samozarażenie dorosłego płaza[26].
Co prawda nie poznano obecnego trendu populacji, ale gatunek jest pospolity, chociaż trudno go spotkać poza czasem, gdy się rozmnaża[2]. Z 12 spisów gatunków płazów zamieszkujących rezerwat East Usambara Forest obejmuje go tylko jeden[27].
Z powodu dużych możliwości adaptacyjnych gatunkowi obecnie nic poważnie nie zagraża[2]. Akcje w celu ratowania go nie są potrzebne[10].
Zwierzę to nie boi się człowieka. Zanotowano nawet przypadek, gdy ukrywszy się w bucie turysty dotarło razem z nim do Europy[28].
Ropucha czerwona stała się też bohaterką książki "Kribit The Red Toad From Maryland" autorstwa Lisy Ann Merriam[29], jej nazwy używa też wiele firm.
