Portal:Rumunia

Rumunia w polskojęzycznej Wikipedii

Rumunia (rum. România) to państwo w południowo-wschodniej części Europy. Graniczy z Mołdawią i Ukrainą na północnym wschodzie, z Węgrami na zachodzie oraz z Serbią i Bułgarią wzdłuż Dunaju (rum. râul Dunăre). Rumunia posiada dostęp do Morza Czarnego dzięki wybrzeżom Dobrudży. W centrum kraju znajduje się znaczna część Karpat.

1 stycznia 2007 Rumunia, wraz z sąsiadującą z nią Bułgarią, dołączyła do Unii Europejskiej.

Artykuł miesiąca

Căile Ferate Române (Koleje Rumuńskie, skrót CFR) to oficjalna nazwa rumuńskich kolei państwowych. Spółka zarządza czwartą co do wielkości siecią w Europie pod względem przewozu pasażerów i towarów. Zarząd spółki mieści się w Bukareszcie, CFR posiada również oddziały terenowe w Klużu, Krajowie, Jassach, Gałaczu i Braszowie.

Czytaj dalej >> | Edytuj >>

Podział terytorialny

Podział administracyjny:

regiony rozwoju (8, utworzone w roku 1998) - judeţe (41, jednostka znana od XIV wieku) - miasta wydzielone (104) - gminy (2686)

Podział historyczny:

Banat - Besarabia - Budziak - Bukowina - Dobrudża - Kriszana - Marmarosz - Mołdawia - Siedmiogród - Wołoszczyzna (Muntenia, Oltenia)

Historia

Główne artykuły: Dacja - Dacja rzymska - Wczesne średniowiecze - Późne średniowiecze - Odrodzenie narodowe - Królestwo Rumunii - II wojna światowa - Rumuńska Republika Ludowa - Rumunia po roku 1989

Władcy: Neagoe Basarab - Şerban Cantacuzino - Karol I - Karol II - Aleksander Jan Cuza - Ferdynand I - Stefan Wielki - Aleksander I Aldea - Alexandru Suţu - Constantin Brâncoveanu - Dan I - Dan II - Gheorghe Ghica - Mateusz Basarab - Michał Waleczny - Mircza Stary - Mircza II - Mircza III - Mojżesz (Moise Vodă) - Mikołaj Aleksander - Radu I - Radu II Praznaglava - Samuel von Brukenthal - Vlad I Uzurpator - Vlad VI Topielec - Vlad VII Vintilă - Wład Palownik - Tudor Vladimirescu - Władysław II Dan - Decebal - Radu Piękny - Jerzy I Rakoczy - Jerzy II Rakoczy - Mihail Kogălniceanu

Politycy: Armand Călinescu - Nicolae Ceauşescu - Victor Ciorbea - Corneliu Coposu - Corneliu Zelea Codreanu - Emil Constantinescu - Ion Duca - Gheorghe Gheorghiu-Dej - Ion Ghica - Ion Iliescu - Mugur Isărescu - Vasile Luca - Ion Gheorghe Maurer - Alexandru Moghioroş - Adrian Năstase - Ana Pauker - Ion Antonescu - Lucreţiu Patrăşcanu - Michał I - Petre Roman - Theodor Stolojan - Corneliu Vadim Tudor - Nicolae Văcăroiu - Radu Vasile - Traian Băsescu

Inne hasła: Księstwo Siedmiogrodzkie - Mała Ententa - Most Przyjaźni - Rewolucja w Rumunii - rumuńska wojna o niepodległość - strajk w zakładach Griviţa - Székelyföld (Szeklerszczyzna) - Wielka Rumunia - Węgierski Okręg Autonomiczny

Listy: królowie Rumunii - hospodarowie Mołdawii - hospodarowie Wołoszczyzny

Geografia

Główne miasta: Bukareszt – Jassy – Kluż-Napoka – Timișoara – Konstanca – Krajowa – Gałacz – Braszów – Ploeszti – Braiła – Oradea – Bacău – Arad – Piteşti – Sybin – Târgu Mureș – Baia Mare – Buzău – Satu Mare – Botoszany – Râmnicu Vâlcea – Suczawa – Piatra Neamţ – Drobeta-Turnu Severin – Fokszany – Târgu Jiu – Tulcza – Târgovişte – Reşiţa – Bystrzyca – Slatina – Hunedoara – Vaslui – Călăraşi – Giurgiu – Roman

Główne rzeki: Ardżesz – Arieş – Bârlad – Bârsa – Bystrzyca – Cerna – Cibin – Cisa – Dunaj – Geoagiu – Jałomica – Jiu – Mołdawa – Marusza – Aluta – Prut – Râul Negru – Seret – Sebeş – Samosz – Strei – Târgului – Târnava – Târnava Mare – Târnava Mică – Vișeu

Krainy fizycznogeograficzne: Delta Dunaju – Góry Banackie – Góry Fogaraskie – Góry Rodniańskie – Karpaty – Predeal – Prislop – Wyżyna Transylwańska

Szczyty: Curcubăta Mare – Moldoveanu – Negoiu

Ochrona przyrody: Rumuńskie parki narodowe

Gospodarka

Transport: autostrady w Rumunii - Căile Ferate Române - Tarom - transport w Rumunii

Gospodarka Rumunii: lej rumuński

Firmy mające siedziby w Rumunii: Angst - Billa - Dacia - La Forumi - MediaPro - Orange Romania - Televiziunea Română - Ursus - Vodafone-Connex GSM

Zalążek miesiąca

Româna timoceană to dialekt języka rumuńskiego używany w Timocu? (Serbia) i północnym zachodzie Bułgarii.

Czytaj dalej >> | Edytuj >>

Kultura i język

Symbole narodowe: flaga Rumunii - herb Rumunii - hymn Rumunii

Język: język rumuński - języki wschodnioromańskie - język mołdawski - język węgierski - język niemiecki - język rosyjski - romanofonia - dialekty rumuńskie

Uniwersytety: Uniwersytet Bukaresztański - Uniwersytet Nauk Przyrodniczych i Weterynarii w Bukareszcie - Uniwersytet Babeş-Bolyai w Klużu-Napoce - Uniwersytet w Jassach - Uniwersytet w Krajowie

Religia i święta: prawosławie - katolicyzm - grekokatolicyzm - protestantyzm - baptyzm - islam - święta religijne w Rumunii - święta narodowe w Rumunii

Artyści, poeci, muzycy: Wasyl Alecsandri - Corneliu Baba - Wiktor Brauner - Constantin Brâncuşi - Paul Celan - Maria Cebotari - Alexandru Ciucurencu - Henri Catargi - Sergiu Celibidache - Horia Damian - George Dima - Mihai Eminescu - George Enescu - Karol Filtsch - Alexandru Phoebus - Nicolae Grecu- Nicolae Grigorescu - Marcel Janco - Alexandru Istrati - Iosif Isser - Eugène Ionesco - Alexandra Maria Lara - Dinu Lipatti - Ştefan Luchian - M.H.Maxy - Peter Maffay - Gellu Naum - Georg Maurer - Oskar Pastior - Ion Pacea - Theodor Palady - Gheorghe Petraşcu - Aurel Popp - Ciprian Porumbescu - Camil Ressu - Matei Tamforea - Mattis Teutsch - Nicolae Tonitza - Tristan Tzara - Anatol Vieru - Aglaja Veteranyi

Pisarze, historycy: Erhard Andrée - Wolf von Aichelburg - Nicolae Bălcescu - Emil Cioran - Ion Budai-Deleanu - Dimitrie Cantemir - Miron Costin - Constantin Daicoviciu - Hans Bergel - Mircea Eliade - Constantin Giurescu - Dimitrie Gusti - Bogdan Petriceicu Haşdeu - Nicolae Iorga - Samuel Micu-Klein - Mihail Kogălniceanu - August Treboniu Laurian - Ion Neculce - Oskar Paulini - Vasile Pîrvan - Mihail Sadoveanu

Główne mniejszości narodowe: Niemcy - Węgrzy - Serbowie - Szeklerzy - Żydzi - Romowie

Kulinaria: kuchnia rumuńska - wina rumuńskie

Media

Państwowe stacje telewizyjne: TVR 1 - TVR 2 - TVR International - TVR Cultural - TVR Cluj - TVR Jassy - TVR Krajowa - TVR Timişoara

Komercyjne stacje telewizyjne: Acasă - Antena 1 - Antena 3 - Antena 4 - Euforia TV - Atomic TV - B1 TV - DDTV - Etno TV - Favorit TV - Flux TV - MTV România - N24 - Naţional TV - OTV - Partener TV - Pro TV - Pro TV Internaţional - Pro Cinema - Prima TV - Realitatea TV - Senso - Taraf TV - TeleShop 24 - Telesport - TV K Lumea - TV Sport - TVRM - U TV

Informacje techniczne

Jak można pomóc?
Wystarczy, że napiszesz bądź uzupełnisz jakikolwiek artykuł związany z Rumunią. Każda pomoc się przyda - dużo zostało do zrobienia!

Wskazówki edycyjne i inne: jak napisać doskonały artykuł - linki wewnętrzne - poradnik autora Wikipedii - prawa autorskie

Zalążki artykułów umieszczaj w kategorii:Zalążki artykułów.