Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Portal:Prawosławie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Prawosławie

w polskojęzycznej Wikipedii

OrthodoxCross.svg

Ta strona przeznaczona jest dla wszystkich zainteresowanych prawosławiem poprzez ułatwienie dostępu do artykułów jemu poświęconych.

Prawosławie (gr. orthodoxos - prawdziwie, prawidłowo wierzący) - doktryna jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła rzymskokatolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim z 1054 roku (tzw. schizmy wschodniej), oparta na postanowieniach siedmiu pierwszych soborów powszechnych i przekazach ojców Kościoła.

Strukturę Kościoła prawosławnego tworzą cztery starożytne patriarchaty (składowe dawnej pentarchii) – konstantynopolitański, aleksandryjski, antiocheński i jerozolimski, pięć późniejszych patriarchatów: Moskiewski, Gruziński, Serbski, Rumuński i Bułgarski oraz 6 Kościołów autokefalicznych: cypryjski, Grecki, Polski, albański, Czech i Słowacji i Amerykański). Szczególne znaczenie dla prawosławia mają podlegające biskupom klasztory, nazywane monasterami.

Czytaj więcej...
Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc w rozwijaniu portalu. Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj
Prawosławie na świecie
Russische Kirche Wiesbaden2.jpg
Temple Saint Sava.jpg

Patriarchat Konstantynopolitański | Patriarchat Aleksandryjski | Patriarchat Antiocheński | Patriarchat Jerozolimski | Rosyjski Kościół Prawosławny | Serbski Kościół Prawosławny | Rumuński Kościół Prawosławny | Bułgarski Kościół Prawosławny | Gruziński Kościół Prawosławny | Cypryjski Kościół Prawosławny | Grecki Kościół Prawosławny | Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny | Albański Kościół Prawosławny | Kościół Prawosławny Czech i Słowacji | Kościół Prawosławny w Ameryce | Autonomiczny Kościół Prawosławny Góry Synaj | Fiński Kościół Prawosławny | Estoński Apostolski Kościół Prawosławny | Estoński Kościół Prawosławny | Łotewski Kościół Prawosławny | Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego | Ukraiński Kościół Prawosławny Kanady | Ukraiński Kościół Prawosławny Stanów Zjednoczonych | Arcybiskupstwo Ochrydzkie | Rosyjski Kościół Prawosławny poza granicami Rosji | Chiński Kościół Prawosławny | Japoński Kościół Prawosławny

Diaspora i misje: Francja | Niemcy | Belgia | Holandia | Szwecja | Dania | Włochy | Portugalia | Hiszpania | USA | Austria| Indie | Chiny | Indonezja
Wyróżnione artykuły
W polskojęzycznej Wikipedii mamy 68 Artykułów na medal lub Dobrych Artykułów związanych tematycznie z prawosławiem:
Wiadomości
  • 30 marca 2012 – odbyło się spotkanie zwierzchników autokefalicznych Kościołów prawosławnych Bliskiego Wschodu poświęcone problemowi prześladowań chrześcijan w regionie[1]
  • 17 stycznia 2012 - W 2012 komisja badająca archiwa tajnych służb komunistycznej Bułgarii poinformowała, że z piętnastu hierarchów wchodzących w skład Świętego Synodu Kościoła jedenastu było agentami KDS. Wśród wymienionych duchownych nie ma patriarchy bułgarskiego, Maksyma[2].
  • 16 stycznia 2012 – metropolita Jan (Vraniškovski), zwierzchnik Arcybiskupstwa Ochrydzkiego, aresztowany w grudniu na granicy grecko-macedońskiej, został przeniesiono na oddział zamknięty zakładu karnego Idrizowo k. Skopje. Duchowny został w 2009 skazany na 2,5 roku pozbawienia wolności pod zarzutem przywłaszczenia mienia cerkiewnego; Cerkiew odrzuca te zarzuty jako fałszywe i umotywowane politycznie[3].
  • 31 grudnia 2011 – patriarcha moskiewski i całej Rusi Cyryl I, egzarcha Białorusi Filaret[4] oraz hierarchowie Greckiego Kościoła Prawosławnego protestują przeciwko aresztowaniu przełożonego athoskiego klasztoru Watopedi archimandryty Efrema, oskarżonego o oszustwa, składanie fałszywych zeznań i pranie brudnych pieniędzy. Zdaniem prawosławnych duchownych oskarżenia te mają charakter polityczny[5]





Nowe artykuły
Serafin (Siliczew) • Lubelska Ikona Matki Bożej • Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Mirczach • Kościół Matki Boskiej Królowej Polski w Modryniu  • Kościół św. Stanisława Biskupa w Teratynie • Kościół św. Jana Chrzciciela w Czerniczynie • Aleksy (Palicyn) • Leonid (Krasnopiewkow) • Augustyn (Winogradski) • Teofan (Kim) • Marutas z Mezopotamii • Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła w Werbkowicach • Kościół św. św. Cyryla i Metodego w Sahryniu • Kościół św. św. Piotra i Pawła w Terebiniu • Cerkiew Belgradzka w Szentendre • Nektariusz (Grigorjew) • Jan (Aleksiejew), biskup permski • Jan (Aleksiejew), arcybiskup gorkowski • Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Łomazach • Cerkiew św. Jerzego w Budapeszcie • Cerkiew Zwiastowania w Szentendre • Petersburska Akademia Duchowna • Monaster Grabovac (Węgry) • Arseniusz (Bradvarević) • Kościół św. Stanisława Kostki w Kosyniu • Kościół św. Jana Chrzciciela i Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Hostynnem • Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chłopkowie • Daniel (Krstić)  • Eparchia budzińska • Michał (Staikos) • Nikanor (Juchimiuk) • Cerkiew Zesłania Ducha Świętego w Chłopiatynie • Sobór św. Aleksandra Newskiego w Kamieńcu Podolskim • Serafin (Gołubiatnikow) • Anatol (Kamienski)
Sylwetka miesiąca
W 1938, po śmierci arcybiskupa Chryzostoma I, na jego następcę został wybrany metropolita Koryntu Damaskin. Wybór ten został oprotestowany przez sprawującego w kraju władzę dyktatorską gen. Joanisa Metaksasa, który nie pozwolił na intronizację Damaskina, wprowadzając na jego miejsce metropolitę Chryzanta. Metropolita Koryntu został zesłany na Salaminę[6].

Damaskin objął urząd arcybiskupa Aten w 1941, gdy Chryzant odmówił udział w formowaniu kolaboracyjnego rządu Grecji, a następnie jego zaprzysiężenia[7]. Chociaż rozmawiał z nazistowskimi władzami okupacyjnymi, nie popierał hitlerowskiej polityki w Grecji. Prowadził działania na rzecz pomocy rodzinom ofiar represji, zaś prawosławnemu duchowieństwu nakazał czynną pomoc Żydom

  1. На Кипре состоялась встреча Предстоятелей Православных Церквей Ближнего Востока
  2. Eleven out of 15 members of Bulgarian Orthodox Church's Holy Synod worked for communist State Security
  3. Archbishop Jovan transferred to the strictest closed section of the “Idrizovo” prison
  4. Митрополит Минский Филарет: По делу отца Ефрема нет убедительных фактов и доказательств вины
  5. [tt_news=16067&tx_ttnews[backPid]=1&cHash=ad0e7e839c Hierarchowie w obronie prześladowanego archimandryty]
  6. Bonarek J., Czekalski T., Sprawski S., Turlej S.: Historia Grecji. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2005, s. 565. ISBN 83-08-03819-0. 
  7. Bonarek J., Czekalski T., Sprawski S., Turlej S.: Historia Grecji. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2005, s. 584. ISBN 83-08-03819-0. 

więcej informacji...

Wybrany monaster
Ostrog01.JPG

Monaster Ostrog został założony w XVII stuleciu przez metropolitę zahumskiego i hercegowińskiego Bazylego (Jovanovicia), kanonizowanego jako św. Bazyli Ostrogski, który przebywał w nim przez kilka ostatnich lat życia, do śmierci w 1671. Kompleks monasteru położony jest częściowo w skałach wznoszących się ponad Równiną Bjelopavlicką, częściowo u ich podnóża, przy czym zabudowania tzw. dolnego monasteru, z celami dla mnichów, są znacznie młodsze od górnych - powstały po 1820. Fundatorem ich rozbudowy był m.in. rosyjski car Mikołaj II Romanow. Klasztor posiada cztery cerkwie: główną, wykutą częściowo w skałach cerkiew Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni, jak również cerkiew Krzyża Świętego i Trójcy Świętej oraz najmłodszą, poświęconą w 2005 cerkiew św. nowomęczennika Stanka. W dwóch pierwszych wymienionych obiektach znajdują się zespoły siedemnastowiecznych fresków, ukończonych w 1667.

więcej informacji...

Wybrana ikona
Vladimirskaya.jpg

Według tradycji Włodzimierska Ikona Matki Bożej została napisana przez Ewangelistę Łukasza na desce ze stołu w Wieczerniku[1]. Jednak według badań historyków sztuki powstała znacznie później, w pierwszej połowie XII w. w Bizancjum[2]. Jej autor jest nieznany[3]. Ikona jest jednym z wizerunków Matki Bożej przywiezionych na Ruś z Bizancjum w okresie, gdy schrystianizowane państwa ruskie nie posiadały jeszcze własnych ośrodków sztuki sakralnej (prawdopodobnie 1131[1]). Tym samym stanowiła ona jeden z wzorców dla pierwszych ruskich twórców ikon[4].

W pierwszych latach po przywiezieniu z Bizancjum ikona była przechowywana w pałacu książęcym w Wyszogrodzie, zaś w 1155 została przewieziona przez księcia Andrzeja I Bogolubskiego do Włodzimierza nad Klaźmą[3]. Tam umieszczono ją w soborze Zaśnięcia Matki Bożej, który spłonął w 1185. Ikona przetrwała jednak pożar[1]. W 1237 w czasie najazdu mongolskiego na Ruś wizerunek został pozbawiony ozdób[1].


więcej informacji...

Czy wiesz...
Circle-question-blue.svg
Ilustracja miesiąca
Kategorie artykułów
Wybrany Kościół

Kościół Prawosławny w Ameryce (ang. Orthodox Church in America, OCA) – jeden z Kościołów prawosławnych, działający na terytorium Stanów Zjednoczonych, Kanady, Meksyku oraz Australii. Jego obecnym zwierzchnikiem jest metropolita Jonasz (Paffhausen), zaś funkcję katedry metropolitalnej pełni sobór św. Mikołaja w Waszyngtonie. Liczbę placówek duszpasterskich Kościoła szacuje się na 550[5]; sam Kościół podaje liczbę 700[6]. Kościół podzielony jest na 12 jednostek terytorialnych (11 diecezji oraz egzarchat) i trzy diecezje etniczne. Według R. Robersona liczy milion wiernych[7], jednak podawane są zarówno dane wyższe, jak i znacznie niższe (nawet 100 tys. wiernych). Kościół Prawosławny w Ameryce jest Kościołem o mieszanym składzie etnicznym, jednak udział poszczególnych narodowości w nim pozostaje przedmiotem dyskusji. Zdaniem E. Lowiga zdecydowaną większość jego wiernych stanowią osoby pochodzenia ukraińskiego (lub rusińskiego)[8], które jednak uważają się w pierwszej kolejności za Amerykanów[9].

Kościół posiada od 1970 status autokefalicznego, przy czym nie jest to autokefalia uznawana przez wszystkie pozostałe Kościoły prawosławne.

więcej informacji...

Wybrana cerkiew
Sobór podwyższenia krzyża pańskiego w lublinie 1909.jpg

Budowa soboru Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Lublinie, który miał stać się główną świątynią prawosławną w mieście, rozpoczęto w 1870 według projektu gen. Chlebnikowa. Sobór został zlokalizowany na głównym placu Lublina (placu Litewskim). Po sześciu latach prac budowlanych gotowa cerkiew została poświęcona 18 października 1876. Świątynia była katedrą eparchii lubelskiej po jej powstaniu wskutek reorganizacji eparchii chełmsko-warszawskiej. Została rozebrana w latach 1924-1926. Część pozyskanego materiału budowlanego wykorzystano na wzniesienie Domu Żołnierza. f>.

więcej informacji...

Pokrewne portale
Prawosławie w siostrzanych projektach
Inne portale tematyczne na polskojęzycznej Wikipedii
Portal.svg
Czym są portale i wikiprojekty?
Przypisy
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Włodzimierska Ikona Bogurodzicy
  2. W. Molé, Ikona ruska, Warszawa 1956, Wydawnictwo "Sztuka", s. 19
  3. W. Molé, Ikona ruska, Warszawa 1956, Wydawnictwo "Sztuka", s. 20
  4. A. Matreńczyk, USA: Policzono prawosławnych, "Przegląd Prawosławny", nr 11 (305), ISSN 1230–1078, s.42
  5. J. Matusiak, A History and Introduction of the Orthodox Church in America
  6. R. Roberson, Chrześcijańskie..., s.101
  7. The Ukrainian..., s.209
  8. The Ukrainian..., s.214
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Portal:Prawosławie&oldid=27047401
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach