Nauki społeczne i humanistyczne w polskojęzycznej Wikipedii
Portal "Nauki społeczne i humanistyczne" to jeden z głównych portali Wikipedii, zawierający odnośniki do poszczególnych portali tematycznych związanych z tą tematyką. Ponieważ trudno czasami dokonać łatwego rozróżnienia na to, co określa się nauką społeczną, a co humanistyczną i mając świadomość kwestionowania w środowiskach naukowych takiego podziału, zdecydowaliśmy jednak, aby nie zmieniać nazwy portalu i te pokrewne względem siebie nauki oraz zasoby wiedzy zgromadzone w Wikipedii umieścić obok siebie. Po prawej stronie znajdują sie kategorie w odniesieniu do poszczególnych dziedzin wiedzy, dzięki czemu łatwiej można trafić do odpowiednich "półek" z konkretnymi tematami. Zaprezentowane zostały też wybrane hasła z każdej z wyróżnionych dziedzin wiedzy. Jeżeli uważasz, że brakuje tutaj jakiejś dziedziny wiedzy, albo chciałbyś pomóc w opiece nad którymś z portali, zapraszamy na stronę dyskusji.
Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc, szanowny czytelniku, w rozwijaniu haseł związanych z poniżej przedstawionymi naukami. Przy każdej z nich zamieściliśmy odpowiednie strony odnoszące się do współpracy. Zapraszamy także do wikiprojektów
Filozofia |
|
Wyróżniony artykuł |
| Ważną częścią filozofii Augustyna z Hippony jest jego antropologia filozoficzna, uznająca dualizm ontologiczny osoby ludzkiej. Naturę człowieka tworzy duchowa, niematerialna dusza i materialne ciało.
Augustyn z Hippony rozróżnia w strukturze metafizycznej człowieka dwie podstawowe, radykalnie różne od siebie substancje: duszę i ciało, utworzone z materii. Dusza jest substancją pozbawioną wymiarów przestrzennych, natomiast ciało posiada trzy wymiary i składa się z czterech elementów[1][2]. Relację wzajemną między tymi dwoma składowymi osoby ludzkiej Augustyn opisał w De quantitate animae, definiując duszę:
|
Jest to pewna substancja o charakterze rozumnym, dostosowana do ciała, którym ma kierować [3]
|
Jak zauważa W.E. Mann, Augustyn wyznaje jednoznacznie dualistyczną koncepcję człowieka, ale jednocześnie nie podejmuje prób, jak czynili to Platon czy później Kartezjusz, wyjaśnienia wzajemnego metafizycznego powiązania duszy i ciała. Pozostaje przy stwierdzeniu, że są one metafizycznie odrębne, że o człowieczeństwie osoby decyduje złożenie tych dwóch substancji, oraz że dusza stanowi element wyższy tego złożenia, dlatego ma kierować ciałem[2]. Augustyn porównuje relację duszy i ciała do relacji małżeńskiej: ciało twoje jest twoją małżonką – caro tua, coniux tua[4].
|
|
Zobacz też:
|
|
|
Psychologia |
|
Wyróżniony artykuł |
Błąd konfirmacji (nazywany też efektem potwierdzania lub strategią konfirmacyjną) to tendencja do preferowania informacji, które potwierdzają wcześniejsze oczekiwania i hipotezy, niezależnie od tego, czy te informacje są prawdziwe. Powoduje, że ludzie poszukują informacji i zapamiętują je w sposób selektywny, interpretując je w błędny sposób. Efekt ten jest szczególnie silny w przypadku zagadnień wywołujących silne emocje i dotyczących mocno ugruntowanych opinii. Przykładowo, czytając o polityce dostępu do broni, ludzie zwykle preferują źródła, które potwierdzają to, co sami na ten temat sądzą. Mają również tendencję do interpretowania niejednoznacznych dowodów jako potwierdzających ich własne zdanie.
|
|
Zobacz też:
|
|
|
|
|
|
Prawo |
|
Nowe artykuły |
|
Język prawniczy – specyficzny język używany przez osoby stosujące i interpretujące prawo. Jest to język, w którym prawnicy rozmawiają o prawie. Bywa on określany także jako "żargon prawniczy" – niektóre osoby mogą jednak to określenie traktować jako pejoratywne.
Język prawniczy jest odmianą języka naturalnego, posiada identyczną z nim składnię, różnić się może jednak znaczeniem poszczególnych słów i zwrotów. Ta ostatnia cecha może sprawiać trudności w prawidłowym rozumieniu języka prawniczego, ponieważ potoczne rozumienie pojęć, którymi operują prawo i prawnicy, często będzie prowadzić do nieporozumień i błędnych wniosków.
|
|
|
|
|
|
|
|
Praca socjalna |
|
Wyróżniony artykuł |
| Projekt socjalny – zespół zaplanowanych działań mających na celu poprawę sytuacji społecznej, oparty na założeniach teoretycznych oraz diagnozie społecznej. Opis projektu jest podstawą do wdrożenia oraz jego ewaluacji (oceny)[5].
Inaczej, projekt jest ograniczonym w czasie i przestrzeni społecznej przedsięwzięciem o charakterze pomocowym[6]. Głównym założeniem planowanego działania powinno stać się dążenie do pozytywnej zmiany[7]. Projekt jest systemem wielu interwencji, które przebiegają etapowo i są ze sobą powiązane.
Projekt oprócz samego planu i wizji działania jest też dokumentem zawierającym opis celów i środków działania pracownika socjalnego oraz szczegóły realizacji. Wywodzi się z koncepcji pracy socjalnej zorientowanej zadaniowo i tworzony jest w celu usystematyzowania interakcji pomiędzy pracownikiem socjalnym a grupą odbiorców[8][9].
Projekt jest jednym z wielu narzędzi, którymi posługuje się pracownik socjalny podczas wykonywania profesjonalnej pracy socjalnej. Projekt na ogół odnosi się do jednostek, grup, społeczności lokalnej, które znajdują się czasowo lub trwale w trudnej sytuacji życiowej. Działania mogą być podejmowane wobec różnych odbiorców, zależnie od tego można mówić o projektach:
- indywidualnych, które odnoszą się do jednostek i stosowane są w indywidualnym toku prowadzenia przypadku. Przyjmuje formę umowy (kontraktu socjalnego) z podopiecznym;
- grupowych (w tym także rodzinne) skierowanych do grupy lub większej zbiorowości odbiorców;
- instytucjonalnych, które odnoszą się do placówek, kreują ich powstanie lub zmierzają do modyfikacji ich funkcjonowania.
Projekt socjalny, który powstaje w toku działania spełnia funkcję społeczną. Mianowicie dynamizuje społeczność, sprzyja integracji i koordynacji podmiotów działających oraz może oddziaływać terapeutycznie[10][11].
|
|
Zobacz też:
|
|
|
Antropologia |
|
Wyróżniony artykuł |
|
Antropogeneza (gr. ánthrôpos człowiek, génesis pochodzenie) - filogeneza człowieka, czyli pochodzenie, droga rozwojowa i procesy biologiczne, które doprowadziły do powstania anatomicznie nowoczesnego człowieka rozumnego (Homo sapiens sapiens), wyjaśniane na gruncie teorii ewolucji w oparciu o osiągnięcia antropologii, filogenetyki molekularnej i antropolingwistyki.
Ewolucyjna historia naczelnych może sięgać ponad 60 mln lat wstecz, kiedy nastąpiło przypuszczalne oddzielenie linii ewolucyjnych naczelnych od pozostałych ssaków. Niewykluczone, że naczelne są jedną z najstarszych grup ssaków łożyskowych, które przetrwały do czasów nam współczesnych (Eosimias żył 45-40 mln lat temu, a azjatyccy przodkowie lemurów ok. 30 mln lat temu).
|
|
Zobacz też:
|
|
|
Archeologia |
|
Wyróżniony artykuł |
|
Kultura grobów zrębowych (ros. kultura srubna) - jest to kultura archeologiczna epoki brązu. Jej nazwa pochodzi od charakterystycznej formy pochówku wewnątrz komór zbudowanych z pali drewnianych ułożonych na zrąb.
Ukształtowaniu się kultury grobów zrębowych w XVIII wieku p.n.e. towarzyszyło zerwanie z metalurgicznymi ośrodkami północnokaukaskimi. Powstała ona na stepach nadwołżańskich, skąd zaczęła się ona rozprzestrzeniać w kierunku zachodnim. Jej pojawienie się miało miejsce w czasie zniszczenia dawnych twierdz znajdujących się w miejscowościach Livencovka i Karatajevo, należących do ludności kultury ceramiki wielowałeczkowej, co wskazuje na niepokojowy charakter ludności zrębowej. Niektórzy badacze wiążą kulturę grobów zrębowych z Kimmerami.
Omawianą kulturę datuje się według lat kalibrowanych na około 1800-1300 p.n.e. Dawniej wyróżniano jeszcze fazę młodszą tej jednostki kulturowej datowaną na XIV-VIII wiek p.n.e, zaś obecnie poszczególne grupy związane z tym okresem, określa się mianem odrębnych kultur postzrębowych (kultura chwalińska, kultura sabatinowska, kultura białozierska)...
|
|
Zobacz też:
|
|
Przypisy
- ↑ De quantitate animae1.2; 5.9
- ↑ 2,0 2,1 W.E. Mann, Inner-Life Ethics, w: The Augustinian Tradition, G. B. Matthews (red.), Berkeley-Los Angeles-London: University of California Press 1999, s. 141–142 ISBN 0-520-20999-0
- ↑ 1.2: Substantia quaedam rationis particeps, regendo corpori accommodata; por. De civitate Dei 13.24
- ↑ Por. Enarrationes in psalmos,143, 6; CCL 40, 2077 [46] – 2078 [74]); tłumaczenie własne. Por. O powściągliwości, przeł. ks. Sylwester Laskowski, [w:] Pisma świętego Augustyna o małżeństwie i dziewictwie. Przekład i komentarz, red. ks. Augustyn Eckmann, Lublin 2003 Towarzystwo Naukowe KUL, s.s. 329; 9.23; PL 40, 364; De utilitate ieiunii,4.4.
- ↑ D. Wolska-Prylińska, Projekt socjalny w kształceniu i działaniu społecznym, Katowice 2010, s. 56.
- ↑ E. Kantowicz, Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej, wyd. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2001, s. 138.
- ↑ E. Kantowicz, Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej, Olsztyn 2001, s. 144.
- ↑ E. Kantowicz, Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej, Olsztyn 2001, s. 151.
- ↑ M. Granosik, Profesjonalny wymiar pracy socjalnej, Katowice 2006, s. 79-81.
- ↑ E. Kantowicz, Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej, Olsztyn 2001, s. 139.
- ↑ D. Wolska-Prylińska, Projekt socjalny w kształceniu i działaniu społecznym, Katowice 2010, s. 126-128.
|