Portal:Japonia

  Japonia: Wikiprojekt · Portal · Kategoria

Japonia w polskojęzycznej Wikipedii

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych Japonią: jej historią, współczesnością, geografią i kulturą. Jej celem jest pomoc w dotarciu do informacji dotyczących Japonii oraz pomoc w dalszym rozwijaniu artykułów poświęconych Krajowi Wschodzącego Słońca.

Japonia (日本 – Nihon lub Nippon; 日本国 – Nihon-koku lub Nippon-koku) – państwo leżące w Azji Wschodniej, na archipelagu Wysp Japońskich. Japonia to kraj wielu tysięcy wysp i wysepek ciągnących się wzdłuż wschodnich wybrzeży Azji. Największe wyspy to Hokkaidō, Honshū (główna wyspa), Kyūshū oraz Shikoku. Na Japonię składa się także około 4000 małych wysepek. Zapisane znakami chińskimi (kanji) słowo Japonia (日本) ma dwa czytania: Nihon oraz Nippon. Pierwsze jest używane w języku codziennym, drugie – wykorzystuje się raczej w oficjalnych sytuacjach. Znaki te tłumaczy się jako: Kraj Wschodzącego Słońca (日 – słońce; 本 – korzeń; pochodzenie). Określenie to pochodzi z Chin i odnosi się do położenia geograficznego Japonii względem kontynentalnej Azji: Chińczykom wydawało się, że słońce przychodzi codziennie z Wysp Japońskich.

więcej informacji o Japonii...

---

Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc w rozwijaniu portalu. Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj

Artykuł miesiąca   []

Metro tokijskie (jap. 東京地下鉄, Tōkyō Chikatetsu^?) tworzy sieć trzynastu własnych linii o łącznej długości 292 km. Gdyby do tej liczby dodać długość pojedynczej linii Rinkai-sen (jap. りんかい線, Rinkai-sen^?), odrębnej kolei, ale funkcjonującej jak metro, to długość sieci wzrosłaby do 304 km. Natomiast wraz z liniami kolei współpracujących, na które wjeżdżają wszystkie lub prawie wszystkie pociągi jadące liniami własnymi metra (i Rinkai-sen), system liczy 799 km. Uwzględniając zatem całość sieci kolejowej obsługiwanej tymi pociągami jest to de facto najrozleglejszy system na świecie, a także jeden z najbardziej obciążonych: przewozi dziennie ok. 7,8 mln pasażerów.

więcej...

Zaproponuj następny artykuł miesiąca!

Czy wiesz, że...   []

... do czego służą klapki toaletowe w Japonii?

... na czym polega stara japońska sztuka dorodango?

... jaki jest skład przyprawy shichimi tōgarashi?

... co mają wspólnego kule sugitama i sake?

Archiwum

Zalążek miesiąca   []

Geografia   []

• Główne wyspy Japonii: Wyspy Japońskie, Wyspy Nansei, Wyspy Satsunan, Wyspy Ryūkyū, Hokkaido, Honsiu, Sikoku, Kiusiu, Sado, Awaji, Cuszima, Okinawa, Iwo Jima, Wyspy Senkaku

• Regiony: Hokkaidō, Tōhoku, Kantō, Chūbu (Hokuriku - Kōshin'etsu - Tōkai), Kinki, Chūgoku (San'in - San'yō), Sikoku, Kiusiu

• Prefektury: Aichi, Akita, Aomori, Chiba, Ehime, Fukui, Fukuoka, Fukushima, Gifu, Gunma, Hiroshima, Hokkaido, Hyōgo, Ibaraki, Ishikawa, Iwate, Kagawa, Kagoshima, Kanagawa, Kōchi, Kumamoto, Kyōto, Mie, Miyagi, Miyazaki, Nagano, Nagasaki, Nara, Niigata, Ōita, Okayama, Okinawa, Ōsaka, Saga, Saitama, Shiga, Shimane, Shizuoka, Tochigi, Tokushima, Tokio, Tottori, Toyama, Wakayama, Yamagata, Yamaguchi, Yamanashi

• Główne miasta: Tokio, Chiba, Fukuoka, Hamamatsu, Hiroshima, Jokohama, Kawasaki, Kitakyūshū, Kobe, Kioto, Nagoja, Niigata, Osaka, Saitama, Sakai, Sapporo, Sendai, Shizuoka

• Góry: Alpy Japońskie, Asama, Gozaisho, Fudżi, Ibuki, Sobo, Usu, Zao

• Ochrona przyrody: japońskie parki narodowe

Kultura i sztuka   []

• Religie: świątynie
  • shintō: mitologia japońska, kami, Ama no Nuboko
    • bóstwa: Amaterasu, Amenominakanushi, Amenouzume, Amikiri, Hachiman, Inari, Izanagi, Izanami, kappa, nekomata, Ninigi, Sarutahiko, Shichi-fukujin, Susanoo, Toshigami
  • buddyzm: buddyzm japoński
  • nowe religie: Aum Shinrikyō, Sōka Gakkai, Zenrinkyō

• Język: pismo japońskie, kanji, jōyō, jinmei, ateji, kana, hiragana, katakana, furigana, kun-yomi, on-yomi, kango, rōmaji, transkrypcja Hepburna, Kanji Aptitude Test, Japanese Language Proficiency Test

• Literatura: książka japońska, pisarze, poeci, utwory
  • gatunki: chōka, haiku, hon, monogatari, otogizoshi, renga, shōsetsu, sōshi, tanka, waka, zuihitsu
  • laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie literatury: Yasunari Kawabata (1968), Kenzaburō Ōe (1994)

• Teatr: bugaku, bunraku, butō, dengaku, gigaku, kabuki, kagura, kumadori, kyōgen, nō, rakugo, sarugaku

• Film: filmy, seriale telewizyjne, aktorki, aktorzy, reżyserzy, seiyū (lista)
  • gatunki: anime, jidai-geki, kaijū, pinku eiga, tokusatsu, yakuza eiga

• Sztuka: ceremonia picia herbaty, ikebana, ogrodnictwo, origami

• Sztuki plastyczne: bijinga, emakimono, maki-e, manga, suiboku-ga, ukiyo-e, malarze, rysownicy

• Gejsze: Kamogawa odori, maiko, mizuage, ofuku, wareshinobu
  • dzielnice gejsz: Gion Kobu, Kamishichiken, Pontochō
  • sławne gejsze: Mineko Iwasaki

• Architektura: architekci
  • tradycyjna: fusuma, ishi-dōrō, kotatsu, onsen, Yumura Onsen, shōji, tatami, zamki
  • współczesna: hotel kapsułowy, wieżowce
  • laureaci Nagrody Pritzkera: Kenzō Tange (1987), Fumihiko Maki (1993), Tadao Andō (1995)

• Muzyka: J-pop, J-rock, muzycy, grupy muzyczne

• Ubiór: geta, hachimaki, hakama, haori, kanzashi, keikogi, kimono, loose socks, netsuke, obi, tabi, waraji, yukata, zori

• Kuchnia:
  • potrawy: osechi ryori, ramen, sashimi, sushi, taiyaki, tempura, yakitori, zupy japońskie, okonomiyaki, onigiri, chāshū
  • napoje: genmaicha, sake, sencha, umeshu
  • składniki: chrzan japoński, dashi, kanpyō, lepiężnik japoński, mirin, miso, mleko ryżowe, mleko sojowe, naruto, nori, pachnotka zwyczajna, rzodkiew japońska, shiitake, soba, sos sojowy, takifugu, tofu
  • przybory kuchenne: deba-bōchō, nakiri-bōchō, tako-hiki

• Media:
  • telewizja: NHK, TBS, Telewizja Asahi, Telewizja Fuji, Telewizja Nihon, Telewizja Tokijska
  • gazety: Yomiuri Shimbun, Asahi Shimbun, Mainichi Shimbun, Nihon Keizai Shimbun, Sankei Shimbun

Nauka i technika   []

• Astronautyka: astronauci, Japan Aerospace Exploration Agency, Centrum Lotów Kosmicznych Tanegashima, Hayabusa, Kaguya, Kibō, Kodama, Ohsumi, SOLAR-B, Tropical Rainfall Measuring Mission, Yohkoh

• Edukacja: uczelnie wyższe

• Informatyka: Earth Simulator, .jp

• Naukowcy: chemicy, fizycy, inżynierowie

• Roboty: AIBO, ASIMO, Honda P3, Qrio

• Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie:
  • fizjologii lub medycyny: Susumu Tonegawa (1987)
  • fizyki: Hideki Yukawa (1949), Shinichiro Tomonaga (1965), Leo Esaki (1973), Masatoshi Koshiba (2002), Makoto Kobayashi (2008), Toshihide Maskawa (2008)
  • chemii: Kenichi Fukui (1981), Hideki Shirakawa (2000), Ryōji Noyori (2001), Kōichi Tanaka (2002), Osamu Shimomura (2008)

• Zdobywcy Medalu Fieldsa: Kunihiko Kodaira (1954), Heisuke Hironaka (1970), Shigefumi Mori (1990)

Sztuki walki i sport   []

• Sztuki walki:
  • koryū bujutsu: aikijutsu, jiu-jitsu, kenjutsu, kobudō, ninjutsu i wiele innych
  • gendai budō: aikido, iaidō, jōdō, judo, jūkendō, karate, kendo, kyūdō, naginata-do, shorinji kempo, sumo

• Sport: japońscy medaliści zimowych igrzysk olimpijskich, reprezentacja Japonii na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2006
  • boks: bokserzy
  • Formuła 1: kierowcy, Grand Prix Japonii Formuły 1, Grand Prix Pacyfiku Formuły 1, Fuji International Speedway, Suzuka International Racing Course, Okayama International Circuit
  • go
  • lekkoatletyka: lekkoatleci
  • łyżwiarstwo figurowe: łyżwiarki figurowe
  • narciarstwo: narciarze
  • piłka nożna: piłkarze, reprezentacja narodowa, Kirin Cup, J-League, kluby piłkarskie
  • rajdy samochodowe: Rajd Japonii
  • siatkówka: siatkarki, reprezentacja narodowa kobiet, reprezentacja narodowa mężczyzn, Puchar Świata w piłce siatkowej, Puchar Wielkich Mistrzów siatkarzy, Puchar Wielkich Mistrzyń
  • skoki narciarskie: skoczkowie narciarscy, skocznie narciarskie
  • tenis: tenisistki, tenisiści, AIG Japan Open Tennis Championships, Toray Pan Pacific Open

Kategorie artykułów   []

[−] Japonia

[+] Wikiprojekt Japonia

[+] Ajnowie

[+] Architektura Japonii

[×] Filozofia japońska

[+] Geografia Japonii

[+] Gospodarka Japonii

[+] Historia Japonii

[+] Japonistyka

[+] Japończycy

[+] Kultura japońska

[+] Nauka w Japonii

[×] Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Japonii

[+] Oświata w Japonii

[+] Polityka Japonii

[×] Portal geograficzny - Japonia

[+] Prawo w Japonii

[+] Religia w Japonii

[+] Sport w Japonii

[+] Szablony nawigacyjne - Japonia

[+] Wojsko japońskie

Ilustracja miesiąca   []

Tokyo Tower, wzorowana na wieży Eiffla.

Zaproponuj następną grafikę miesiąca!

Cytat   []

Ta biała rosa

na kolcach starej róży

po jednej kropli.

Buson

Zaproponuj następny cytat!

Artykuły na medal   []

Nakajima J1N, Bitwa o Midway, Bitwa o Peleliu, Ubikacje w Japonii, Walki o Guadalcanal, Walki o Wyspy Gilberta, Wojna na Pacyfiku, Retwizan, Sonic Adventure 2

Artykuły na medal związane z Japonią

Dobre artykuły   []

Azuma, Bitwa pod Kolombangarą, Chobits, Chrono Trigger, Hanami, Hayari Miyake, Kakashi Hatake, Kasuga, Metro w Tokio, Nisshin (1904), Pingyuan, Podniebna poczta Kiki, Tengu, Traktat z Kanagawy, Yakumo

Dobre artykuły związane z Japonią

Nowe artykuły   []

Ostatnie zmiany

• 3 XI 2010: Fudoki
• 1 XI 2010: Yahoo! Japan
• 31 X 2010: Literatura bomby atomowej
• 30 X 2010: Shuhei Nakamoto, Asakusa, Takeshi Shudo
• 29 X 2010: Naoto Tobe, Sharaku
• 28 X 2010: Hitomi Nakamichi, Xj 600
• 26 X 2010: Iizuna, Inawashiro
• 25 X 2010: Kyoto Animation, Naomi Azuma, Norimasa Sakakuchi, Kaori Takeyama, Takashi Nishida

Artykuły do rozszerzenia   []

Japońskie jednostki miary, Kamon, Obi, Ogród japoński, Rōnin, Zamek Himeji, Cieśnina Kanmon, Flaga Japonii, Herb Japonii, Takeaki Enomoto, Konstytucja Siedemnastu Artykułów, Kigo

Artykuły do napisania   []

• Astronautyka:

• Folklor:

• Geografia:Hokurikudō, San'indō, San'yōdō, Nankaidō, Saikaidō, Prefektura Karafuto, Hiraizumi, Wielkie Tokio

• Gospodarka: Nemawashi, Teikei, Mitsubishi Tokyo Financial Group, UFJ, Sumitomo Mitsui Financial Group, Mizuho Financial Group, Onkyo, Iwate-Ichinohe, Ōnaruto

• Kultura: Giri, Nichirenshū, Jōdo, Ie, ukiyo, terakoya, kokugaku, suika-shintō, Genroku, Bunka Bunsei

• Polityka/Historia: Shugo, Kokushi, Honchō-tsugan, Tokugawa-jikki, Kansei chōshū-shokafu, Dainihonshi, Dainihon-yashi, Nihon-gaishi, Gunsho-ruijū

• Sport: Isao Aoki, Toyoda Gosei, Hironoshin Furuhashi

• Znani Japończycy/rody: Hakuseki Arai, Toyo Ito, Masaru Ibuka, Akio Morita // Rentarō Taki, Kōsaku Yamada, Hibari Misora, Mitsuko Uchida, Momoe Yamaguchi, Eikichi Yazawa, Yutaka Ozaki, Masahiro Motoki, Kiyoshirō Imawano, Takashi Yanase // Southern All Stars, Dreams Come True, Masataka Ogawa

Polityka   []

• Symbole narodowe: flaga, herb, hymn
• Ustrój polityczny Japonii: Konstytucja Japonii
• Rodzina cesarska: cesarze, linia sukcesji do japońskiego tronu, Chryzantemowy tron, japońskie regalia cesarskie, Urodziny Cesarza, Sadako Kujō, Nagako, Michiko Shōda, Naruhito, Masako Owada, Aiko, Akishino, Kiko, Hisahito, Księżniczka Kako, Księżniczka Mako, Sayako Kuroda
• Parlament: Zgromadzenie Narodowe – Izba Reprezentantów (wybory 2005), Izba Radców (wybory 2007)
• Rząd: premierzy, ministrowie spraw zagranicznych, Ministerstwo Gospodarki, Handlu i Przemysłu Japonii, Ambasada Japonii w Polsce
• Sądownictwo: Sąd Najwyższy
• Partie polityczne: Japońska Partia Komunistyczna, Partia Demokratyczna, Partia Liberalno-Demokratyczna
• Politycy
• Siły zbrojne: Japońskie Siły Samoobrony (powietrzne, morskie, lądowe)
• Wojskowi
• Laureaci Pokojowej Nagrody Nobla: Eisaku Satō (1974)

Gospodarka   []

Japoński system finansowy, lista japońskich banków, Bank Japonii, jen, JETRO, kabushiki kaisha, keiretsu, zaibatsu,

• Giełda: Tokijska Giełda Papierów Wartościowych, Nikkei 225, Topix

• Firmy: Bridgestone, Butterfly, Canon, Casio, Daihatsu, Denso Corporation, Fuji Heavy Industries, Fujifilm, Honda, Isuzu, JVC, Kawasaki Heavy Industries, Konami, Komatsu, Konica Minolta, Korg, Kyocera, Marubeni, Matsushita, Mazda, Mazdaspeed, Mitsubishi, Mitsui, Mugen Motorsports, NEC Corporation, Nikon, Nintendo, Nissan, Nissan Motorsports, Olympus, Panasonic, Pentax, Pioneer, Polyphony Digital Ralliart, Sharp Corporation, Shimano, Sigma Corporation, Sony, Sony Computer Entertainment, Subaru, Subaru Tecnica International, Suzuki, Taito, Tamron, TDK, Tokyo Marui, Toshiba, Toyota, TRD, Yamaha, Yonex

• Transport:
  • lądowy: mosty i wiadukty
    • kolejowy: stacje i przystanki kolejowe, Tunel Seikan
  • wodny: Nippon Kaiji Kyokai, Nippon Yusen, K Line
    • porty morskie: Port Nagoya, Port Kobe, Port Yokohama
  • powietrzny: linie lotnicze, porty lotnicze

Historia   []

• Okresy w historii Japonii:
  • Mudoki (ok. 40 000 p.n.e. - 10 000 p.n.e.)
  • Jōmon (ok. 10 000 p.n.e. - 300 p.n.e.)
  • Yayoi (ok. 300 p.n.e. - ok. 250 n.e.)
  • Yamato (250-710):
    • Wydarzenia: Wojna Jinshin
    • Pojęcia: samuraj
  • Nara (710-794)
  • Heian (794-1192):
    • Wydarzenia: Wojna Gempei
    • Pojęcia: siogun, siogunat, rōnin, bushidō
  • Kamakura (1192-1333):
    • Wydarzenia: mongolskie inwazje na Japonię
    • Pojęcia: daimyō, hatamoto
  • Muromachi (1333-1560):
    • Postacie: Hosokawa Sumimoto, Yoshimoto Imagawa
  • Azuchi Momoyama (1560-1600):
    • Wydarzenia: bitwy na równinie Kawanakajima, bitwa pod Sekigaharą
  • Edo (1600-1868):
    • Wydarzenia: Ikedaya Jiken
    • Pojęcia: Rōshigumi, Shinsengumi, Cesarska Armia Japońska
    • Postacie: Tokugawa, Oda Nobunaga
  • Meiji (1868-1912):
    • Wydarzenia: Traktat z Kanagawy, wojna rosyjsko-japońska, obrona Port Artur, bitwa na Morzu Żółtym, bitwa pod Ulsan, bitwa pod Cuszimą, bitwa pod Mukdenem
    • Pojęcia: Kempeitai, Tokei-tai, Tokubetsu Kōtō Keisatsu
    • Postacie: Fukuzawa Yukichi, Maresuke Nogi, Heihachirō Tōgō, Hikonojō Kamimura
  • Taishō (1912-1926)
  • Shōwa (1926-1989):
    • Wydarzenia: Incydent mukdeński, wojna na Pacyfiku, atak na Pearl Harbor, bitwa w cieśninie Badung, bitwa na Morzu Jawajskim, wypad floty japońskiej na Ocean Indyjski, naloty na Tokio, bitwa o Midway, walki o Guadalcanal, bitwa na Morzu Filipińskim, bitwa morska o Leyte, bitwa o Okinawę, zrzucenie bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki, kapitulacja Japonii
    • Pojęcia: Tōhōkai, Wielka Wschodnioazjatycka Strefa Wspólnego Dobrobytu, Tora! Tora! Tora!, kamikaze
    • Postacie: Hatazō Adachi, Sadao Araki, Yasumasa Fukushima, Kingorō Hashimoto, Shirō Ishii, Mineichi Koga, Kōichi Kido, Tadamichi Kuribayashi, Yosuke Matsuoka, Gun'ichi Mikawa, Chūichi Nagumo, Kijirō Nambu, Hiroyoshi Nishizawa, Keiji Shibazaki, Hideki Tōjō, Soemu Toyoda, Mitsuru Ushijima, Isoroku Yamamoto, Tomoyuki Yamashita
  • Heisei (1989 do dziś)
    • Wydarzenia: Atak na tokijskie metro, Trzęsienie ziemi w Kobe (1995), Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1998, Mistrzostwa Świata w Piłce Siatkowej Mężczyzn 1998, Mistrzostwa Świata w Piłce Siatkowej Kobiet 1998, Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2002, Mistrzostwa Świata w Piłce Siatkowej Mężczyzn 2006, Mistrzostwa Świata w Piłce Siatkowej Kobiet 2006,
    • Postacie: Akihito, Hisahito

Lista szablonów   []

• Ogólne:
  • Szablon:Nihongo - ułatwia format zapisu początku hasła

• Geograficzne:
  • Szablon:Japonia - regiony, prefektury i główne miasta Japonii
  • Szablon:JPN prefektura infobox (infobox) - informacje o prefekturze
  • Szablon:JPN miasto infobox (infobox) - informacje o mieście

• Polityczne:
  • Szablon:Polityka Japonii - zagadnienia polityczne
  • Szablon:Japońska Rodzina Cesarska - członkowie rodziny cesarskiej

• Historyczne:
  • Szablon:Historia Japonii - okresy w historii Japonii

Współpraca   []

POSZUKIWANI REDAKTORZY!

• Zachęcamy do śmiałego edytowania i dodawania artykułów, których tematyka wiąże się z Japonią. Jeżeli uważasz, że można ulepszyć tę stronę, poprawić jej układ, kolorystykę lub zawartość, napisz o tym w Dyskusji.
• Jeśli masz propozycję artykułu, wpisz ją tutaj.
• W zachowaniu spójności edycyjnej pomocna jest lista szablonów wykorzystywanych w artykułach o Japonii.
• Wskazówki edycyjne i inne: jak napisać doskonały artykuł - tworzenie linków - poradnik autora Wikipedii - prawa autorskie

Projekty siostrzane   []

Japonia na Wikinews	Japonia na Wikiźródłach	Japonia na Wikicytatach	Język japoński na Wikibooks	Język japoński na Wikisłowniku	Japonia na Commons

Inne portale tematyczne na polskiej Wikipedii

Czym są portale i wikiprojekty?

Przypisy