Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony |
Strony tego portalu nie były od dłuższego czasu aktualizowane i zostały przeniesione do archiwum do czasu znalezienia właściwego opiekuna. Możesz reaktywować ten projekt – zaktualizuj informacje tu zawarte i zdejmij ten szablon. Do współpracy nad tworzeniem portalu warto zaprosić co najmniej kilka osób. Jeżeli potrzebujesz pomocy, zgłoś się do innych wikipedystów o pomoc lub zapytaj w kawiarence. |
 |
 |
Witaj na Portalu: Bułgaria Добре дошли!
|
    |
 |
|
 |
|
Bułgaria (bułg. България, Република България), państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy. Stolicą Bułgarii jest Sofia (София).
Co najmniej od VI wieku tereny dzisiejszej Bułgarii były zamieszkiwane przez plemiona słowiańskie, które ok. 680 roku zostały podbite przez Protobułgarów. Państwo bułgarskie zostało założone w 681 roku przez chana Asparucha. Rozległy i potężny kraj został ostatecznie podbity w roku 1018 przez Cesarstwo Bizantyńskie. Bułgaria odzyskała częściową suwerenność dopiero 3 marca 1878, kiedy po klęsce Turcji w wojnie z Rosją sporządzono traktat pokojowy w San Stefano. Przewidywał on utworzenie Wielkiej Bułgarii, będącej wciąż wasalem Turcji, ale bez prawa stacjonowania w niej wojsk tureckich. W granicach wielkiego państwa miały się znaleźć, oprócz samej Bułgarii, Tracja i Macedonia bez Salonik. W 1908 roku, po przyłączeniu Rumelii Wschodniej, Bułgaria stała się w pełni niepodległym cesarstwem z Ferdynandem I Koburgiem na tronie. Znaczną część terytorium Bułgarzy utracili w wyniku wojen bałkańskich (1912-1913). To było zresztą powodem przystąpienia do I wojny światowej po stronie państw centralnych. Klęska Niemiec spowodowała, że Bułgaria po raz kolejny straciła cenne ziemie (traktat z Neuilly-sur-Seine). W II wojnie światowej Bułgaria wspierała III Rzeszę. Zajęcie w 1944 kraju przez Armię Czerwoną spowodowało obalenie monarchii i ustanowienie republiki ludowej. Ponad pięćdziesięcioletnie rządy komunistów skończyły się po pierwszych wolnych wyborach 13 października 1991. Od 2004 roku Bułgaria jest członkiem NATO, a od 2007 - Unii Europejskiej.
Bułgaria jest państwem unitarnym złożonym z 28 obwodów. Zgodnie z konstytucją z 12 lipca 1991 Bułgaria jest republiką, w której głową państwa jest prezydent wybierany na jednej karcie razem z wiceprezydentem w bezpośrednich wyborach. Szefem rządu jest premier. Organem władzy ustawodawczej jest jednoizbowe, 240-osobowe Zgromadzenie Narodowe. W Bułgarii mieszka 7,3 miliona ludzi, z czego 84% to Bułgarzy. Największe mniejszości narodowe to Turcy (9,3%) i Romowie (4,7%). Religią dominującą jest prawosławie.
Wasił Radosławow (bułg. Васил Христов Радославов ; ur. 27 lipca 1854 w Łoweczu, zm. 21 października 1929 w Berlinie) – bułgarski prawnik i polityk, lider Partii Liberalnej (1887-1918), deputowany do Zwyczajnego Zgromadzenia Narodowego 2. (1880) 4. (1884-1886), 8. (1894-1896), 10. (1899-1900), 15. (1911-1913), 16. (1913) i 18. kadencji (1919-1920) oraz Wielkiego Zgromadzenia Narodowego 3. (1886-1887) i 5. kadencji (1911), minister sprawiedliwości (1884-1886 i 1894), spraw wewnętrznych (1886-1887 i 1899-1900), spraw wewnętrznych i zdrowia publicznego (1913-1915), oświaty narodowej (1894), spraw zagranicznych i wyznań wiary (1915-1918), dwukrotnie premier Bułgarii (1886-1887 i 1913-1918).
Radosławow, najmłodszy premier w historii Bułgarii, zdecydowanie dążył do ograniczenia wpływów rosyjskich, co w okresie I wojny światowej zawocowało bliską współpracą z Niemcami i Austro-Węgrami. Po wojne został uznany winnym klęski Bułgarii i otrzymał karę dożywotniego więzienia. Jako lider nacjonalistycznego skrzydła Partii Liberalnej, tzw. radosławistów, opowiadał się za odważnymi reformami gospodarczymi i społecznymi, takimi jak obniżenie podatków, zapewnienie bezpłatnego szkolnictwa i pomocy medycznej oraz umocnienie krajowych struktur samorządowych.
Zgromadzenie Narodowe - jest od 1879 roku najwyższym organem władzy ustawodawczej w Bułgarii. Stanowi jedyną izbę bułgarskiego parlamentu. Składa się z 240 deputowanych, wybieranych w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i proporcjonalnych, w głosowaniu tajnym.
Kadencja Zgromadzenia trwa cztery lata; rozpoczyna się w dniu pierwszego posiedzenia nowo wybranego Zgromadzenia (które zwołuje prezydent) i trwa do dnia poprzedzającego dzień zebrania się Zgromadzenia następnej kadencji.
Od 14 lipca 2009 roku Przewodniczącą Zgromadzenia Narodowego jest Cecka Caczewa (GERB), pierwsza kobieta na tym stanowisku w historii.
Presławska szkoła piśmiennicza - pierwsza szkoła piśmienniczą w Bułgarii, utworzona przez krąg pisarzy, tworzących w języku staro-cerkiewno-słowiańskim, począwszy od IX w. aż do upadku Presławia, spalonego przez bizantyjskiego cesarza Jana Tzimiskesa w 972 r.
Szkoła presławska była ważnym ośrodkiem literackim i kulturalnym pierwszego państwa bułgarskiego a także wszystkich Słowian południowych. Działali tu pisarze i twórcy tej klasy co Konstantyn Presławski, Jan Egzarcha, Czernorizec Chrabyr czy Prezbiter Kozma. Imiona te są nierozdzielnie związane z początkami piśmiennictwa staro-cerkiewno-słowiańskiego, wpisuje się je również w dzieje literatury bułgarskiej.
Dimityr Berbatow (ur. 30 stycznia 1981) - bułgarski piłkarz, występujący na pozycji napastnika. Był zawodnikiem CSKA Sofia oraz klubów zagranicznych: Bayeru Leverkusen, Tottenhamu Hotspur, a od lata 2008 gra w Manchesterze United. Oprócz licznych trofeów w rozgrywkach krajowych, dwukrotnie dotarł do finałów Ligi Mistrzów.
W 2007 roku został kapitanem reprezentacji Bułgarii, z którą wystąpił na nieudanym Euro 2004. Jest uznawany za lidera kadry oraz następcę słynnych bułgarskich napastników: Christa Bonewa oraz Christa Stoiczkowa. Dla drużyny narodowej strzelił już 46 goli i tylko o jedną bramkę ustępuje liderowi klasyfikacji, Bonewowi.
Aktualności z Bułgarii
Podstrona Portal:Bułgaria/Czy wiesz że jest cześcią projektu Wikipedia:Czy wiesz:
... co było przyczyną śmierci bułgarskiej dyskobolki, mistrzyni świata z 1991 roku, Cwetanki Christowej?
... w którym bułgarskim obwodzie mieszka najmniejsza liczba ludności?
... ile razy reprezentacja Bułgarii w piłce siatkowej mężczyzn zdobyła brązowy medal na mistrzostwach Europy?
... kiedy premier Bogdan Fiłow zgłosił akcesję Bułgarii do Paktu Trzech, porozumienia niemiecko-włosko-japońskiego z czasów II wojny światowej?
... jakie wydarzenie było bezpośrednią przyczyną upadku rządu Żana Widenowa (1995-1997)?
... jakie studia ukończył znany bułgarski pisarz Wiktor Paskow?
... jak się nazywają autobusy, wytwarzane do 1999 roku w mieście Botewgrad?
... czym się zajmuje od czasu zakończenia kariery piłkarskiej Trifon Iwanow, zdobywca czwartego miejsca na Mundialu 1994?
... jakie były postanowienia końcowe bułgarskiego Okrągłego Stołu?
Redakcja portalu: DaKa
Zapraszam do współpracy wszystkich zainteresowanych
Wskazówki edycyjne i inne: Doskonały artykuł • Poradnik • Prawa autorskie
|
|
