Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Astronomia
    w polskojęzycznej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii, jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia - nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem).


Aktualności

6 czerwca – ostatnie w XXI wieku przejście Wenus na tle tarczy Słońca. W Polsce będzie można obserwować rano przez ok. 2 godziny końcową część tego zjawiska (astroflesz.pl)

19 maja - odkryto planetę pozasłoneczną obiegającą gwiazdę KIC 12557548 o najkrótszym znanym okresie orbitalnym wynoszącym mniej niż 16 godzin

17 maja – w odległości mniejsze niż odległość Ziemi od Księżyca, w pobliżu Ziemi przeleciała odkryta dzień wcześniej planetoida 2012 KA

Symulowany rozkład przestrzenny planetoid bliskich Ziemi (niebieskie punkty) i asteroid potencjalnie niebezpiecznych (pomarańczowe). Orbita Ziemi zaznaczona jest na zielono.

16 maja – dzięki obserwacjom wykonanym przy pomocy teleskopu WISE oszacowano na nowo liczbę potencjalnie niebezpiecznych asteroid. Według nowych prognoz jest około 4,7 tysiąca (±1,5 tys.) tego typu obiektów o średnicy większej niż 100 metrów, z czego znanych jest ok. 20-30%. (NASA)

15 maja – start rakiety Sojuz z misją Sojuz TMA-04M z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie (AstroNEWS)

15 maja – w pobliżu Ziemi przeleciała planetoida 2012 JU (universetoday.com)

6 maja – w nocy z soboty na niedzielę można było obserwować największą w tym roku pełnię Księżyca, ponieważ moment pełni wypadł wyjątkowo blisko perygeum (Space.com)

2 majaEuropejska Agencja Kosmiczna poinformowała o zamiarze wysłania sondy JUICE, która ma zbadać lodowe księżyce JowiszaKallisto, Europę i Ganimedesa (ESA)

Enceladus – zdjęcie wykonane przez sondę Cassini 1 maja 2012 r.

2 maja – sonda Cassini wykonała kolejny przelot w pobliżu Enceladusa i Dione (NASA)

24 kwietnia – Na płaskowyżu Dome A na Antarktydzie zainstalowano pierwszy z serii trzech teleskopów optycznych AST (Texas A&M University)

22 kwietnia – na terenie Kalifornii spadł meteoryt należący do typu chondrytów węglistych (Universe Today)

28 marca – ogłoszono odkrycie pierwszej czarnej dziury o masie gwiazdowej położonej poza naszą Galaktyką - CXOU J132527.6-430023 (RAS)

27 marca – sonda Cassini minęła powierzchnię Enceladusa w odległości 74 kilometrów. Głównym celem obserwacji były pióropusze wody i pary wodnej unoszące się nad południowym biegunem księżyca. (AstroNEWS)

20 marca – w wyniku badań określono „prostopadłościenny” kształt galaktyki PGC 74886 (SUT)

28 lutego – w bardzo starych gwiazdach HD 128279, BD +17 3248 i HD 108317 po raz pierwszy odkryto ślady telluru (MIT)

12 lutego – ogłoszone odkrycie obiektu ESO 243-49 HLX-1 będącego najlepszym znanym kandydatem na czarną dziurę o masie pośredniej (harvard.edu)

Sagittarius A*

9 lutego – w czasopiśmie Monthly Notices of the Royal Astronomical Society opublikowano pracę na temat krótkich rozbłysków (flar) pochodzących z obiektu Sagittarius A* (centralny obiekt Drogi Mlecznej). Zdaniem autorów mogą one powstawać w wyniku rozrywania planetoid przez siły pływowe w pobliżu czarnej dziury. (NASA, MNRAS)

6 lutego – opublikowano najdokładniejszą do tej pory mapę całej powierzchni Księżyca złożoną ze zdjęć o wysokiej rozdzielczości wykonanych przez chińską sondę Chang'e 2 (Xinhua, Space.com)

2 lutego – odkryto Gliese 667 Cc (GJ 667Cc), czwartą znaną planetę pozasłoneczną znajdującą się w ekosferze macierzystej gwiazdy. Spośród znanych planet jest ona najprawdopodobniej najbardziej sprzyjająca powstaniu życia. GJ 667C znajduje się w odległości 22 lat świetlnych od Słońca co czyni z niej jedną z najbliższych nam gwiazd. (Space.com)

27 stycznia – planetoida 2012 BX34 przeleciała w odległości 60 tysięcy kilometrów od Ziemi (universetoday.com)

12 stycznia – w czasopiśmie Nature opublikowano pracę, według której częstotliwość występowania planet pozasłonecznych jest znacznie wyższa niż do tej pory przypuszczano. Zdaniem autorów średnia liczba planet wokół gwiazdy w Drodze Mlecznej wynosi około 1,6. (Nature, ESO)

Czy wiesz...

...w jaki sposób świecą Bańki Lymana?

...dlaczego brązowy karzeł 2MASS 2139 gwałtownie zmienia jasność?

...co może istnieć na planecie HD 85512 b?

Powstanie Drogi Mlecznej

...co wspólnego z astronomią mają obrazy: Jacopa Tintoretta, Adama Elsheimera, Frederica Churcha i Forda Madoxa Browna oraz rzeźba Atlas Farnezyjski?

...co zawiera Tabliczka Wenus z czasów Ammi-saduqi?

...do czego mogły być używane Kość Ishango oraz Kość z Lebombo?

kto odkrył metodę umożliwiającą obserwowanie spadających gwiazd w biały dzień?

…jaką funkcję pełni największa lądowa ruchoma konstrukcja?

Pozostałość po nowej powrotnej T Pyxidis

…dlaczego obserwuje się tak niewiele pozostałości po wybuchach gwiazd nowych?

...w jaki sposób powstają obiekty Thorne'a-Żytkowej?

...jak powstały karły helowe CSS 41177?

...skąd się wzięły i jak duże są Bąble Fermiego?

...że Nemesis ma siostrę Tyche?

...która galaktyka wykazuje największe zaobserwowane przesunięcie ku czerwieni?

Pętla Barnarda

…wokół jakiego łba „zaciska się” Pętla Barnarda?

kto uważany jest za ojca współczesnej chińskiej astronomii?

dlaczego nazwy dwóch różnych planetoid pochodzą od nazwy Chin?

...kiedy połączą się białe karły stanowiące układ J0923+3028?


Artykuł miesiąca
Kometa

Kometamałe ciało niebieskie poruszające się w układzie planetarnym, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej. Ciepło tej gwiazdy powoduje, że wokół komety powstaje koma, czyli gazowa otoczka. W przestrzeń kosmiczną jądro komety wyrzuca materię, tworzącą dwa warkocze kometarne – gazowy i pyłowy, skierowane pod różnymi kątami do kierunku ruchu komety. Gazowy warkocz komety jest zawsze zwrócony w kierunku przeciwnym do gwiazdy, co spowodowane jest oddziaływaniem wiatru słonecznego, który "wieje" zawsze od gwiazdy. Pyłowy warkocz składa się z drobin zbyt masywnych, by wiatr słoneczny mógł znacząco zmienić kierunek ich ruchu.

Kometa wykazuje aktywność, kiedy przebywa w pobliżu gwiazdy, a potem znika w odległych rejonach układu planetarnego, gdzie przyjmuje postać zamarzniętej kuli skalno-lodowej. Jądro komety zbudowane jest z mieszaniny pyłów i drobnych odłamków skalno-lodowych, składających się z lodu wodnego, zestalonego dwutlenku węgla, amoniaku i metanu.


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza
Mikołaj Kopernik (1473-1543)

Mikołaj Kopernik (łac. Nicolaus Copernicus, niem. Nikolaus Kopernikus; ur. 19 lutego 1473 w Toruniu, zm. 24 maja 1543 we Fromborku) – polski astronom, autor dzieła De revolutionibus orbium coelestium przedstawiającego szczegółowo i w naukowo użytecznej formie heliocentryczną wizję Wszechświata. Wprawdzie koncepcja heliocentryzmu pojawiła się już w starożytnej Grecji (jej twórcą był Arystarch z Samos), to jednak dopiero dzieło Kopernika dokonało przełomu i wywołało jedną z najważniejszych rewolucji naukowych od czasów starożytnych, nazywaną przewrotem kopernikańskim.

Od 1497 roku sprawował funkcję kanonika warmińskiego, od 1503 scholastyka wrocławskiego, a od 1511 kanclerza kapituły warmińskiej.

Był wybitnym polihistorem Renesansu, zajmował się między innymi astronomią, matematyką, prawem, ekonomią, strategią wojskową, astrologią, był także lekarzem oraz tłumaczem.

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

Mgławica Kocie Oko (znana również jako NGC 6543) – mgławica planetarna znajdująca się w gwiazdozbiorze Smoka, w odległości około 3300 lat świetlnych od Ziemi. Mozaika zdjęć pozwala zobaczyć ogromną, ale bardzo słabą otoczkę gazową wokół dobrze znanej, centralnej części mgławicy. Średnica tej otoczki wynosi ponad trzy lata świetlne.

Do zrobienia

Do napisania

Baza Marsjańska w Toruniu - British Astronomical Association - CBAT - ciemna galaktyka - Daniel Kirkwood - efekty niegrawitacyjne - Erik Bertil Holmberg - Franz Xaver von Zach - GRB 970508 - gwiazda azymutalna - ING - lokalny obłok międzygwiazdowy - PCAS - PDS - refrakcja azymutalna - Royal Astronomical Society - Societe Astronomique de France - Strumień Orphan - system kopernikański - UKIRT Infrared Deep Sky Survey - wybuch gwiazdy - zależność Eddingtona - zderzenie gwiazd - związek Fabera–Jacksona - związek M-sigma

więcej propozycji

Do poszerzenia

aberracja planetarna - aerolit - anomalia prawdziwa - astrofotografia - asterosejsmologia - Atlas Osobliwych Galaktyk - Bąbel Lokalny - Carl Sagan - Catalina Sky Survey - ciało niebieskie - ciąg główny - Droga Mleczna - Efekt Sachsa-Wolfe'a - ekstynkcja atmosferyczna - gaz międzyplanetarny - Grupa Kreutza - gwiazda rozbłyskowa - gwiazdozbiór Źrebięcia - heliofizyka - linia wodoru 21 cm - Messier 73 - meteoryt żelazny - mgławica emisyjna - mgławica planetarna - NEAT - NGC 206 - NGC 1850 - Pierre Méchain - pierwotna nukleosynteza - protoplaneta - pył kosmiczny - radioastronomia - sfera armilarna - Tellurium - zagubione komety - zagubione planetoidy - Zhang Heng - Związek Tully'ego-Fishera

Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale i wikiprojekty?
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Portal:Astronomia&oldid=31385242
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach