| Pius X Pius Decimus |
|||
| Giuseppe Melchiorre Sarto | |||
| Święty Kościoła katolickiego papież tercjarz |
|||
|
|||
| Data i miejsce urodzenia | 2 czerwca 1835 Riese |
||
| Data i miejsce śmierci | 20 sierpnia 1914 Watykan |
||
| Patriarcha Wenecji | |||
| Okres sprawowania | 1896-1903 | ||
| Wyznanie | katolickie | ||
| Kościół | rzymskokatolicki | ||
| Prezbiterat | 18 września 1859 | ||
| Nominacja biskupia | 1884 | ||
| Sakra biskupia | 20 listopada 1884 | ||
| Kreacja kardynalska | 1892 Leona XIII |
||
| Pontyfikat | 9 sierpnia 1903 | ||
| Święty | |
| Data beatyfikacji | 1951 przez Piusa XII |
| Data kanonizacji | 1954 Rzym przez Piusa XII |
Pius X (łac. Pius X), właściwie Giuseppe Melchiorre Sarto, (ur. 2 czerwca 1835 w Riese, w prowincji Treviso, zm. 20 sierpnia 1914 w Watykanie) – patriarcha Wenecji (1896-1903), tercjarz franciszkański[1], papież w okresie od 9 sierpnia 1903 do 20 sierpnia 1914, święty Kościoła katolickiego.
Spis treści |
Był synem wiejskiego listonosza i szwaczki. Niektóre źródła podają, że jego ojciec Giovanni Sarto (po polsku Krawiec, po niemiecku Krawietz) był Polakiem, który "za chlebem" wyemigrował z Górnego Śląska (z Boguszyc spod Toszka w powiecie gliwickim) do Włoch (zmieniając nazwisko z Jan Krawiec), natomiast jego matka Margherita była Włoszką[2][3]. Jednak oficjalna Watykańska genealogia Giuseppe Melchiorre Sarto mówi o:
Giuseppe od urodzenia żył w wielodzietnej rodzinie, jego rodzice mieli dziesięcioro dzieci. W wieku 12 lat odebrał od patriarchy weneckiego Jacuba Monico stypendium seminaryjne, za które mógł wstąpić do seminarium.
Giuseppe Melchiorre Sarto został wyświęcony na kapłana 18 września 1859. Początkowo pracował w miejscowości Tombolo, a następnie, w 1867, został proboszczem w Salvano. Był doskonałym kaznodzieją, jeździł do pobliskich wiosek odprawiać Msze święte, był człowiekiem bardzo pobożnym i gorliwym opiekunem ubogich.
W 1875 został kanonikiem w Treviso i kanclerzem[4].
W 1884 papież Leon XIII mianował Sarto biskupem Mantui. Najwięcej uwagi jako biskup zwracał na formację kapłanów w seminarium. Był znany jako życzliwy ojciec diecezji, który zwiedzał wszystkie parafie.
W 1892 papież Leon XIII mianował go Kardynałem Wenecji. Jako pierwszy wprowadził do seminariów studia biblijne, historię Kościoła i ekonomię społeczną.
Po śmierci Leona XIII, w Kaplicy Sykstyńskiej zebrało się konklawe. Złożone veto – było ostatnim protestem w dziejach Kościoła zwane ekskluzywą – postawione zostało 2 sierpnia 1903 przez kardynała Jana Puzynę z Krakowa w imieniu cesarza Austrii Franciszka Józefa I (1848–1916) jednemu z kardynałów (kard. Rampolli), który został wyeliminowany. Giuseppe Melchiorre Sarto został wybrany na papieża i przyjął imię Pius X. Jego pierwsze słowa (oznajmujące zaaprobowanie wyboru) brzmiały: "O, moja droga mamo, moja dobra mamo (...) Przyjmuję, in crucem". W 1904, aby zapobiec podobnym przypadkom, Pius X wydał konstytucję Commisium nobis, w której w sposób zdecydowany potępił i zakazał pod karą ekskomuniki stosowania przy wyborach papieża ekskluzywy państwowej.
Udzielił błogosławieństwa Urbi et Orbi w bazylice św. Piotra i przyjął hasło swojego pontyfikatu Wszystko odnowić w Chrystusie. Tak jak Pius IX, uznał się za więźnia Watykanu. Potępił modernizm katolicki, agnostycyzm i immanentyzm. 1 września 1910 Pius X nakazał księżom składanie Przysięgi antymodernistycznej, którą sam napisał w 1908.
Papież dopuszczał ułatwienia Eucharystii chorym oraz tzw. wczesną komunię (dzieci w "mniej więcej siódmym roku życia"). Możliwość taką dopuścił Pius X w dekrecie Quam singulari z 1910 o Komunii świętej dzieci. Dziecko może przyjąć Komunię świętą, jeżeli potrafi odróżnić chleb zwykły od Chleba Eucharystycznego i wierzy, że przyjmując Komunię świętą przyjmuje Chrystusa[5].
Poza tym, Pius X polecił opracowanie nowego wydania śpiewnika gregoriańskiego i zreformował brewiarz. Zachęcał do badania Pisma św. zakładając w Rzymie Papieski Instytut Biblijny. Pius X był prekursorem Akcji Katolickiej.
W 1913 Pius X doznał zawału serca. W 1914 zachorował i już nigdy z choroby nie wyszedł, a wydarzenia, które doprowadziły do I wojny światowej tylko pogorszyły jego stan. Pius X zmarł w Rzymie w nocy 20 sierpnia 1914 o godzinie 1:15. Jego ostatnie słowa były skierowane do wiernego współpracownika, Merry'ego del Val: Poddaję się całkowicie.
Jest patronem Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X. W 1909 utworzył Instytut Biblijny (Biblicum) w Rzymie.
Został pochowany w bazylice św. Piotra.
Beatyfikowany w 1951, kanonizowany w 1954 przez Piusa XII. Przez wielu jest uważanym za jednego z największych papieży.
| Poprzednik Domenico Agostini |
Patriarcha Wenecji 1896-1903 |
Następca Aristide Cavallari |
| Poprzednik Leon XIII |
Papież 1903-1914 |
Następca Benedykt XV |
|
||||||||||||||||||||||||||