| Pancernik Potiomkin Броненосец «Потёмкин» |
|
| Gatunek | dramat wojenny, historyczny |
| Data premiery | |
| Kraj produkcji | |
| Język | niemy (rosyjskie plansze tekstowe) |
| Czas trwania | 75 min |
| Reżyseria | Siergiej Eisenstein |
| Scenariusz | Nina Agadżanowa Siergiej Eisenstein |
| Główne role | Aleksandr Antonow Władimir Barski Grigorij Aleksandrow Iwan Bobrow |
| Zdjęcia | Eduard Tisse Władimir Popow |
Pancernik Potiomkin (ros. Броненосец «Потёмкин», Bronienosiec Potiomkin) – radziecki film niemy nakręcony w 1925 roku przez Siergieja Eisensteina. Jest drugą częścią trylogii filmowej: pierwszą jest film z 1924 roku Strajk, trzecią zaś Październik: 10 dni, które wstrząsnęły światem z 1928 roku.
Film oparty jest na autentycznym zdarzeniu, jakim było powstanie załogi rosyjskiego czarnomorskiego pancernika Potiomkin (Kniaź Potiomkin Tawriczeskij) przeciw carskiemu dowództwu. Pancernik Potiomkin był w założeniu filmem propagandowym, gloryfikującym rewolucyjny zryw marynarzy, lecz dzięki użytym środkom wyrazu artystycznego, szczególnie nowatorskiemu montażowi, przez wielu uznawany jest za jeden z najbardziej znaczących filmów w historii kina. Podczas panelu krytyków filmowych i historyków kina przy okazji wystawy światowej w Brukseli w 1958, większość głosujących uznała go za największe arcydzieło sztuki filmowej do tamtej pory[1].
Film jest czarno-biały, jednakże na poszczególnych kopiach ręcznie koloryzowano czerwony sztandar.
Najsłynniejszą sceną, wielokrotnie cytowaną, jest wymyślona przez reżysera masakra ludności na odeskich schodach przez rytmicznie maszerującą kompanię żołnierzy carskich, a zwłaszcza zjeżdżający w dół schodów wózek z dzieckiem. Do owej sceny odwoływano się wielokrotnie w późniejszych filmach, m.in. w Déjà vu Juliusza Machulskiego (bezpośrednio), Steps Zbigniewa Rybczyńskiego (bezpośrednio) i Nietykalni Briana de Palmy (nawiązanie).
Film kręcony był w Odessie i na hulku, byłym pancerniku Dwunastu Apostołów (Двенадцать Апостолов).