Małgorzata – imię żeńskie pochodzenia greckiego.
Wywodzi się od łacińskiego Margarita, które pochodziło od greckiego słowa μαργαρίτης/margarites oznaczającego "perłę", które to ma źródło w formie derywowanej od sanskryckiego मञ्यरी/mañjarī[1] oznaczającego m.in. "perłę", "pąk kwiatowy", "kwiat", "listowie (w formie ornamentu na budynku)"[2].
Alternatywnie może być wywodzone od perskiego marvârid/morvârid (مروارید), oznaczającego "perłę", "córkę światła" oraz margaryt[3].
[edytuj] Inne formy
Formy powstałe od Margarity to Greta i Ryta.
[edytuj] Polska Małgorzata
Małgorzata – ta specyficznie polska forma powstała za sprawą dysymilacji r-r=ł-r: Malgorzatha (1468), wcześniej Margorzata (1438), Margorzatha (1438), (1333), (1341)[4] (porównaj angielskie Margaret, węgierskie Margo, francuskie Marguerite, Margot, czy niemieckie Margaretha).
Przykładowy tekst z użyciem tego imienia w wersji z r zamiast ł, z roku 1407: Jaco Margorzatha Michalowich cony ne szaczowala ani mu sa ne sza szkoda stala[5], czy dwa wpisy (nr 163 z pierwszej połowy 1402 i nr 258 z przełomu 1402/1403):
- 163. Nota, quod Andreas de Satco[wo] ducit testes, primus Bogu[sz de] Carwowo, 2-us Bronisz [de] Blomino, 3-ius Micolay de Re[cowo] 4-us Woytek de ibidem, quintus Iacobus de Trzøszewo: O chtorø rolø zalowala Ma¦rgorzata namø, tey ya wsziwaiø[a] wiszey trzech lat.
- 258. Nota, idem docet glotem, primus Racibor, sicut fuit, Andreas de Pomnianowo, sicut fuit, Adam Szolipesz, sicut fuit, Wøcenczi de Wrzbicza, Mroczek de ibidem:
- Cszom vczinil Margorzacze, tom vczinil zaiey poczøtkem, kedi mø specza pchala[6]
[edytuj] Popularność
Wśród imion nadawanych w Polsce nowo narodzonym dzieciom, Małgorzata w 2009 zajmowała 34. miejsce w grupie imion żeńskich[7].
- 12 stycznia, jako wspomnienie Małgorzaty Bourgeoys,
- 18 stycznia, jako wspomnienie Małgorzaty Węgierskiej (Młodsza),
- 22 lutego, jako wspomnienie Małgorzaty z Kortony,
- 25 marca, jako wspomnienie Małgorzaty Clitherow,
- 13 kwietnia, jako wspomnienie bł. Małgorzaty z Città di Castello, zakonnicy (zm. 1320),
- 27 maja, jako wspomnienie Małgorzaty Pole, hrabiny Salisbury, męczennicy (zm. 1541),
- 10 czerwca, jako wspomnienie Małgorzaty Szkockiej, królowej (do reformy liturgicznej Soboru watykańskiego II),
- 13 lipca, jako wspomnienie Małgorzaty z Antiochii Pizydyjskiej (przez grekokatolików),
- 20 lipca, jako wspomnienie: Małgorzaty z Antiochii Pizydyjskiej (przez katolików), Małgorzaty z Leuven i Małgorzaty z Ypres,
- 27 sierpnia, jako wspomnienie "Margaret the Barefooted" (zm. 1395)[8],
- 30 sierpnia, jako wspomnienie Małgorzaty Ward,
- 16 października, jako wspomnienie Małgorzaty Marii Alacoque od roku 1969 (w niektórych źródłach data ta jest podawana także jako 14 października),
- 17 października, jako wspomnienie Małgorzaty Marii Alacoque do roku 1969,
- 2 listopada, jako wspomnienie bł. Małgorzaty Lotaryńskiej,
- 16 listopada, jako wspomnienie Małgorzaty Szkockiej.
[edytuj] Osoby o imieniu Małgorzata
[edytuj] Władczynie
[edytuj] Pozostałe imienniczki
[edytuj] Postacie fikcyjne
[edytuj] W innych językach
- język angielski – Margaret, Maggie, Meg, Peggy, Peg, Margery, Margory, Marjorie, Marjory
- język białoruski – Marharyta, Maharèta
- język bułgarski – Margarita, Marga, Margita
- język czeski – Markéta, Muchlina
- język duński – Margrete, Margretje, Mette, Grete
- język fiński – Marketta, Maarit, Reeta
- język francuski – Marguerite
- język górnołużycki – Marhata
- język hebrajski – פנינה (Pnina – perła)
- język hiszpański – Margarita
- język niderlandzki – Margaret, Margareta, Margaretja, Margarita, Margriet
- język irlandzki – Máiréad, Margreg
- język islandzki – Margrét
- język litewski – Margarita
- język łaciński – Margarita
- język macedoński – Margarita, Rita
- język niemiecki – Margarete, Margareta, Margarethe, Grete, Gretchen
- język norweski – Margareta, Margrete, Margit, Merete, Mette, Margy
- język portugalski – Margarida
- język rosyjski – Маргарита (Margarita)
- język rumuński – Margareta, Greta, Marga
- język serbsko-chorwacki – Margareta, Margarita, Margita
- język słowacki – Margaréta, Margita, Gréta
- język słoweński – Margareta, Marjeta
- język szwedzki – Margareta, Margit, Marit, Märta, Greta
- język ukraiński – Marhareta, Marharyta
- język węgierski – Margit, Margita, Margarèta, Margó, Gréta, Réta
- język włoski – Margherita, Rita
[edytuj] Zobacz też
Uwagi
Przypisy
- ↑ MARGARET, w serwisie "Behind the Names: The etymology and history of first names" (ang.).
- ↑ Więcej znaczeń: hasło mañjarī [w:] Monier-Williams, Sanskrit-English Dictionary (ang.)
- ↑ Hasło مروارید w angielskim Wikisłowniku (ang.).
- ↑ Jan Bystroń, Przyczynek do historyi języka polskiego z początku XV. wieku, na podstawie zapisków sądowych w Księdze Ziemi Czerskiej [w:] Sprawozdania Komisyi Językowéj Akademii Umiejętności, Tom IV, Kraków 1891, s.272.
- ↑ A. de Vincenz, G. Hentschel, Das Wörterbuch der deutschen Lehnwörter in der polnischen Schrift- und Standardsprache. Göttingen – Oldenburg Elektronische Ausgabe – http://www.bkge.de/wdlp.php.
- ↑ Marceli Handelsman (wydał), Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, Tom I, Księga ziemska płońska 1400-1427, Warszawa 1920, ss. 13 i 19.
- ↑ Gazeta Prawna
- ↑ Patron Saints Index: Saint Margaret the Barefooted