| Święty | |
| Męczennicy z Gorkum | |
Obraz Cezarego Fracassiniego, Watykan |
|
| Data śmierci | 9 lipca 1572 |
| Kościół / wyznanie | rzymskokatolicki |
| Data beatyfikacji | 24 listopada 1675 Rzym przez Klemensa X |
| Data kanonizacji | 29 czerwca 1865 Rzym przez Piusa IX |
| Wspomnienie | 9 lipca |
| Atrybuty | habity zakonne |
| Szczególne miejsca kultu | kościoły franciszkańskie i dominikańskie |
Męczennicy z Gorkum – grupa dziewiętnastu katolickich męczenników, którzy zostali zamordowani 9 lipca 1572 roku, ze względu na swe przywiązanie do papiestwa i wiarę w obecność Chrystusa pod Postaciami Eucharystycznymi w holenderskim mieście Gorkum.
Spis treści |
W 1572 roku w wyniku działalności Marcina Lutra i Jana Kalwina spora część Europy znalazła się poza wpływami Kościoła katolickiego. Ikonoklazm protestancki ogarnął siedemnaście prowincji Niderlandów i zaraz po nim nastąpiła walka pomiędzy luteranami i kalwinami, którą wygrali ci ostatni[1]. Rok wcześniej naśladowcy Jana Kalwina odbyli swój pierwszy synod w Embden. 1 kwietnia 1572 gezowie, występujący przeciwko hiszpańskim Habsburgom, których wojska okupowały Niderlandy, zdobyli Brielle, Vlissingen i inne miasta.
W czerwcu gezowie przejęli Dordrecht i Gorkum. Kalwiniści najpierw uwięzili mieszkających w Gorkum franciszkanów: gwardiana Mikołaja Picka, wikarego domu Hieronima z Weert, Teodoryka Endem z Amersfoort, Nikazjusza Jonsona z Heeze, Willada z Danii, Gotfryda z Melveren, Antoniego z Weert, Antoniego z Hoornaert i Franciszka Roye z Brukseli. Do kapłanów dołączyli bracia laicy: Piotr z Asche i Korneliusz Wijk z Dorestat. Uwięziono również księży diecezjalnych z Gorkum: Leonarda Vechela z Hertogenbosch i jego wikarego Mikołaja Janssena, nazywanego Poppelem. Janssen pochodził z Welden w Belgii. Po nich uwięziono Godfryda van Duynsen – kapłana, który duszpasterzował w swym rodzinnym mieście oraz Jana Lenartza, augustianina, ojca duchownego mniszek gorkumskich[2].
Gdy wymienionych torturowano, zmuszając ich do odstąpienia od wiary, kalwiniści pojmali i uwięzili jeszcze dominikanina Jana z Kolonii, pobliskiego proboszcza, który, gdy usłyszał o uwięzieniu franciszkanów, chciał udzielić im sakramentów. Do aresztu trafili także norbertanie Jakub La Coupe i Adrian Jansen oraz ksiądz Andrzej Wouters z Heynoord.
Po torturach w więzieniu w Gorkum męczennicy zostali przeniesieni do Brielle. Po drodze pokazywano ich ciekawskim, którzy stali przy trakcie, pobierając opłatę pieniężną. W Brielle urządzono przesłuchanie. Próbowano wymusić na więźniach odstępstwo od wiary w prawdziwą obecność Chrystusa w Eucharystii i prymat papieża w Kościele. Wstawiali się za nimi mieszkańcy Gorkum. Proszono o interwencję księcia Wilhelma Orańskiego, który nakazał uwolnienie księży i zakonników. Pomimo tego Willem II van der Marck, przywódca gezów, kazał wszystkich powiesić. Mordu dokonano 9 lipca[3]. Według relacji naocznych świadków: "Egzekucja została przez oprawców przeprowadzona bardzo niedbale. Nie zatroszczyli się o to, aby sznury dobrze zaciskały gardła skazańców i by w ten sposób szybko skonali (...). Przeprowadzenie egzekucji trwało około dwóch godzin. Rozpoczęło się około godziny drugiej w nocy, a zakończyło się około godziny czwartej"[4]. Zbrodnia miała miejsce w spichlerzu przy klasztorze św. Elżbiety, byłej siedzibie augustianów[5]. Ciała zabitych zostały przez gezów poćwiartowane[6]. W nocy z 10 na 11 lipca wrzucono je do dwóch wykopanych dołów i zasypano.
Ekshumacja miała miejsce w 1615. Ciała 19 męczenników z Gorkum przeniesiono do kościoła franciszkańskiego w Brukseli. Do kultu publicznego wystawiono je 22 czerwca 1616.
Grupa męczenników z Gorkum została beatyfikowana przez papieża Klemensa X w Rzymie 24 listopada 1675. Kanonizacji dokonał Pius IX 29 czerwca 1865. Liturgiczne wspomnienie obchodzone jest w Kościele katolickim 9 lipca[7].
W sumie kalwiniści pojmali i zabili: 11 franciszkanów, 1 dominikanina, 1 augustianina, 2 norbertanów i 4 księży diecezjalnych[8].
|
|||||||||||||||||||