| Lipusz | |
Budynek dworca |
|
| Państwo | |
| Miejscowość | Lipusz |
| Data otwarcia | 15 lipca 1900 |
| Poprzednie nazwy | Lippusch (Bahnhof) |
| Informacje kolejowe | |
| Liczba peronów | 2 |
| Liczba krawędzi peronowych |
3 |
| Kasy | 1 (nieczynne) |
| Przejścia nadziemne | brak |
| Przejścia podziemne | brak |
| Linie kolejowe | |
|
|
| Na mapach: | |
Lipusz – stacja kolejowa w Lipuszu, w województwie pomorskim, w Polsce. Obiekt był dawniej lokalnym węzłem kolejowym, od lat 90. XX wieku pełni rolę mijanki w ruchu pasażerskim.
Spis treści |
Stacja Lipusz znajduje się około 300 m od centrum Lipusza, na południowym krańcu miejscowości. Na jej terenie są 4 przejazdy kolejowe[1].
Uroczyste oddanie stacji w Lipuszu nastąpiło 15 lipca 1900. Początkowo do stacji docierała tylko linia Kościerzyna. Lipusz od początku był projektowany i budowany, jako lokalny węzeł kolejowy, w którym krzyżowały się linie łączące trzy miasta powiatowe: Kościerzynę, Chojnice i Bytów. Dodatkowo w Lipuszu miała stacjonować drużyna manewrowa, która łączyła i dzieliła pociągi relacji łączonych. W 1901 otworzono linię do Bytowa, natomiast w dniu 1 lipca 1902, po oddaniu linii do Chojnic - Lipusz stał się węzłem kolejowym. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 - linia Lipusz – Bytów (obecnie Lipusz – Korzybie) została przecięta granicą polsko-niemiecką tuż przed stacją Róg. Lipusz znajdował się wówczas po stronie polskiej. W czerwcu 1920[2] linia została zdemontowana do granicy polsko-niemieckiej, a stacja przestała spełniać funkcję węzła. W 1939, już po rozpoczęciu wojny, Niemcy odbudowali brakujący fragment linii[1].
Po II wojnie światowej linia Lipusz – Korzybie w całości znalazła się po stronie polskiej. W okresie Polski powojennej - Lipusz był węzłem kolejowym, obsługującym lokalne pociągi osobowe oraz towarowe[1]. W latach 60. XX w. składano i demontowano tu pociągi kursujące na trasie Kościerzyna – Bytów/Chojnice[3].
W rozkładzie jazdy na lata 1990–1992 przez Lipusz przejeżdżało 6 par pociągów Kościerzyna – Chojnice (w tym jedna para w relacji wydłużonej aż do Gdyni Głównej), para pociągów Lipusz – Kościerzyna i Lipusz – Chojnice oraz 4 pary pociągów Lipusz – Bytów. W następnym rozkładzie 1992/93 zmniejszono o 1 liczbę par pociągów Kościerzyna – Chojnice, jednakże przedłużono jeszcze jedną do Gdyni, liczba pociągów do Bytowa nie zmieniła się, ale był to ostatni rozkład w którym występowały pociągi na tej trasie. W 1993 w czasie fali likwidacji lokalnych linii kolejowych zlikwidowano połączenie Bytów – Kościerzyna, od tej pory przy tabeli 381 b występowała notatka Ruch pociągów wstrzymany do odwołania, która utrzymywała się aż do rozkładu jazdy pociągów z lat 1996/97, a przez Lipusz przejeżdżają jedynie pociągi relacji Kościerzyna – Chojnice. Ze względu na bardzo zły stan torowiska planowano również fizyczną likwidację linii do Bytowa, jednak po interwencji władz samorządowych gminy Bytów i przekazaniu linii w użytkowanie spółce Pol-Miedź Trans z Lubina utrzymano ruch towarowy[1].
W lipcu 2011 z dworca PKP w Bytowie wyruszył specjalny pociąg Transcassubia, który zawiózł bytowskich Kaszubów przez Lipusz na XIII Zjazd Kaszubów do Lęborka.
Lipusz jest węzłem kolejowym, w którym krzyżują się linie numer 211 (Chojnice – Kościerzyna) oraz 212 (Lipusz – Korzybie). Linia do Korzybia wyłączona jest całkowicie z ruchu pasażerskiego, w ruchu towarowym eksploatuje się ją jedynie do Bytowa, dalej jest nieprzejezdna[4]. Wszystkie linie są niezelektryfikowane, normalnotorowe oraz jednotorowe.
Maksymalne dozwolone prędkości na szlakach w okolicy Lipusza[5]:
| Pociągi osobowe (również szynobusy) | Pociągi towarowe | |
| Linia 211 | 80 km/h | 80 km/h |
| Linia 212 | 0 km/h[6] | 20 km/h |
Przez stację w Lipuszu przejeżdżają cztery pary pociągów osobowych relacji Chojnice – Kościerzyna i Kościerzyna – Chojnice[4]. Najczęściej są nimi szynobusy[7]. Czasem pociąg obsługiwany jest autobusową komunikacją zastępczą.
Przez Lipusz przejeżdżają zazwyczaj pociągi towarowe relacji Kościerzyna – Bytów spółki Pol-Miedź Trans z Lubina oraz pociągi innych przewoźników, m.in. PKP Cargo[2]. Z powodu bardzo złego stanu technicznego toru łącznikowego, a przy tym ręcznej obsługi zwrotnic pociągi najczęściej zmieniają tu czoło. W Lipuszu stacjonują spalinowozy manewrowe typu SM42 będące własnością Pol-Miedź Trans[1].
W budynku dworca znajduje się poczekalnia i nieczynna kasa, oraz prywatne mieszkanie. Dworzec zbudowany jest z czerwonej cegły. Część główna jest piętrowa, nieotynkowana i pokryta dachówką. Przylega do niej parterowa część boczna oraz mała, otynkowana przybudówka. Dach jest wielospadowy (czterospadowy w części głównej i dwuspadowy, w bocznej, natomiast przylegający do budynku magazyn pokryty dachem pulpitowym)[2]. Budynek został wzniesiony w stylu odchodzącym od stylu ryglowego, choć takie cechy jeszcze można odnaleźć w przylegającym do budynku magazynie. Typ zabudowy spotykany w Prusach na początku XX wieku.
Na stacji znajdują się dwa perony: jeden jedno-, drugi dwukrawędziowy, oba z dojściem z poziomu szyn. Perony pokryte są płytami chodnikowymi i są niezadaszone. Znajdują się tam semafory kształtowe, nieużywana obecnie wieża wodna[2], dwustanowiskowa szopa używana przez Pol-Miedź Trans[1] oraz dwie nastawnie Lp i Lp1.
Na terenie stacji znajdowała się trzystanowiskowa hala dla parowozów, przebudowana następnie na dwustanowiskową. Można przyjąć, że podlegała pobliskiej parowozowni w Kościerzynie[8].
W latach około 1980-1990 w Lipuszu mieściła się placówka napraw wagonów Oddziału Zamiejscowego Rewizji i Napraw Wagonów w Kościerzynie Wagonowni Gdynia, zajmująca się naprawą wagonów towarowych.
| Lipusz | ||
| Linia 211. Chojnice – Kościerzyna (km linii: 52,612) | ||
|
odległość: 3,423 km
Lipuska Huta |
odległość: 6,908 km
|
|
| Linia 212. Lipusz – Korzybie (km linii: 0,000) | ||
|
odległość: 7,440 km
|
||
|
|||||||||||||||||||