Kręgi kulturowe, grupy językowe i plemiona Indian Ameryki Płn. w początkach europejskiej kolonizacji kontynentu (XVII w.) – cz. zachodnia
Kręgi kulturowe, grupy językowe i plemiona Indian Ameryki Płn. w początkach europejskiej kolonizacji kontynentu (XVII w.) – cz. wschodnia
Przekazywanie wiedzy z pokolenia na pokolenie na podstawie historii utrwalonej przez indiańskiego artystę pismem obrazkowym na skórze
"Grand Entry" – uroczysty początek jednego z licznych indiańskich festiwali
pow-wow, Omaha, 1983 rok
Członkowie zespołu rockowego
Blackfire z plemienia
Nawahów wykonują tradycyjną pieśń, 2004 r.
Indianie Ameryki Północnej – Indianami nazywa się niemal całą (z wyłączeniem Aleutów i Inuitów) autochtoniczną (tubylczą, rdzenną) ludność obu Ameryk o złożonej etnogenezie. Znaleziska archeologiczne i antropologiczne sugerują, że Ameryka Północna została zaludniona przez przybyszy z Azji co najmniej 12 tysięcy lat temu[1]. Podczas ostatniej epoki lodowcowej ludzie przedostali się do niej przez Cieśninę Beringa. Późniejsze zróżnicowanie antropologiczne Indian jest wynikiem działania takich czynników jak dryf genetyczny i dobór naturalny, a także możliwego asymilowania jednostek czy małych grup z Oceanii i Australii (być może nawet z Europy).
Współcześnie Indianie Ameryki Północnej stanowią mieszankę etniczną, kulturową, językową i religijną z większym lub mniejszym wpływem elementów pochodzenia euro-amerykańskiego.
[edytuj] Podział geograficzny
Tubylcze ludy ze Stanów Zjednoczonych i Kanady można dzielić m.in. według regionów geograficznych, które zamieszkiwały one w okresie początków europejskiej kolonizacji kontynentu, według kręgów kulturowych, czy grup językowych). Zgodnie z podziałem geograficznym, ludy te można podzielić na następujące grupy:
(zamieszkana przez ludy nieindiańskie)
-
- Aleuci
- Inuici (potocznie: Eskimosi)
[edytuj] Obszary subarktyczne
-
- Atikamekowie
- Innu
- Jupikowie
- Kri
[edytuj] Wybrzeże Północno-Wschodnie
-
- Cayuga
- Conoy (Piscataway)
- Delaware
- Irokezi
- Lenni-Lenape
- Maliseet
- Massachusett
- Mohikanie
- Monacan
- Munsi
- Nanticoke
- Narraganset
- Nipmuc
- Nottoway
- Oneida
- Onondaga
- Pamuco
- Penobscot
- Pennacook
- Pekoci (Pequot)
- Powhatan
- Saponi
- Secotan
- Senekowie
- Suaqehanna
- Tuscarora
- Tutelo
- Unalalachtigo
- Wappinger
- Weapemeoc
Jezioro Erie
-
- Erie
- Lisy
- Huroni
- Kickapoo
- Szaunisi (Shawnee)
- Ottawowie
- Czipewejowie (Anishnabe, Chippewa, Ojibwa)
Jezioro Michigan i Jezioro Górne
-
- Kickapoo
- Lisy
- Mdewakanton
- Menomini
- Miami
- Ojibwa
- Piankashaw
- Potawatomi
- Santee
- Saukowie
- Wea
- Winebagowie
-
- Haidowie
- Heiltsuk
- Kwakwala
- Nuu-chah-nulth
- Nuxalk
- Muckleshoot
- Salish
- Tlingit
-
- Czarne Stopy
- Jutowie
- Nez Perce
- Szoszoni
-
- Miwok
- Mohave
- Wappo
- Yurokowie
- Montana
- Flathead (Płaskogłowi)
- Wrony
- Nevada
- Pajutowie
- Szoszoni
[edytuj] Południowy Zachód
-
- Apacze
- Chemehuevi
- Havasupai
- Hopi
- Kokopa
- Nawahowie
- Pueblo
- Quechan
- Tohono O'odham (Papago)
- Yavapai
-
- Arapahowie
- Arikara
- Assiniboinowie
- Czejenowie
- Dakotowie (Siuksowie)
- Caddo
- Kickapoo
- Kiowowie
- Komancze
- Lisy (Fox)
- Mandanowie
- Odżibuejowie
- Osage
- Paunisi
- Saukowie (Sacs)
-
- Delawarowie
- Irokezi
- Kajugowie
- Mohawkowie
- Oneidowie
- Onondagowie
- Senekowie
- Tuskarorowie
- Mohikanie
- Pekoci
[edytuj] Południowy Wschód
-
- Czirokezi
- Czoktawowie
- Krikowie (Creek)
- Ottawowie
- Potawatomi
- Seminole
- Szaunisi
- Guale
[edytuj] Północny Wschód
-
- Abenakowie
- Beothukowie
- Mikmakowie
Indian cechuje odrębne, niezależne od praw innych stanów stanowienie prawa oraz ściganie przestępstw. Posiadają własną, niezależną policję, dziennikarze muszą ubiegać się o akredytacje (mają znacznie ograniczone pole działania), aby działać na ich terenie, policja może wydalić niepożądane osoby z terenów rezerwatów bez możliwości powrotu, a mieszkańców amerykańskich miasteczek na terenach rezerwatów obłożyć podatkiem. Jednocześnie tereny rezerwatów Indian są zwolnione z podatków, stąd wielki rozrost Indiańskich kasyn. Stało się to przyczyną komercjalizacji i krytyki zwłaszcza ze strony Indian wykluczonych z plemion za polemikę z radą starszych[2].
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Ale nie wcześniej niż 15 tysięcy
- ↑ Film Więźniowie przeszłości – Wojna o kasyna; Dania, 2008
[edytuj] Linki zewnętrzne