Grupa LOTOS – polska grupa kapitałowa skupiająca kilkanaście spółek produkcyjnych, handlowych oraz usługowych, głównie z branży poszukiwań, wydobycia oraz przetwórstwa ropy naftowej i dystrybucji produktów ropopochodnych (paliw, olejów, asfaltów, smarów, parafin itp.). Najważniejszą jej częścią jest rafineria ropy naftowej zlokalizowana w Gdańsku Rudnikach, nad Martwą Wisłą – jest to największe przedsiębiorstwo na Pomorzu i druga pod względem przerobu rafineria w Polsce. Spółką matką grupy kapitałowej jest spółka Grupa LOTOS S.A., co powoduje, że dla uniknięcia nieporozumień używa się czasem nazw Grupa Lotos S.A. (dla spółki) i Grupa kapitałowa LOTOS (dla grupy kapitałowej).
Od 2005 spółka publiczna notowana na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Głównym akcjonariuszem przedsiębiorstwa jest Skarb Państwa (53,19%).
Rafineria zmieniała kilkakrotnie nazwę. Została utworzona jako Rafineria Nafty Gdańsk (początkowo z dodatkiem w budowie), następnie zmieniła nazwę na Gdańskie Zakłady Rafineryjne. Do 2003 zakład działał pod nazwą Rafineria Gdańska SA, a od czerwca 2003 Grupa LOTOS S.A., do której zostały przyłączone rafinerie południowe: Czechowice, Jasło i Glimar (w Gorlicach) oraz Petrobaltic – spółka zajmująca się poszukiwaniem i wydobyciem ropy naftowej.
[edytuj] Nazwa firmy
Od 1973 zakład nazywał się Rafineria Nafty „Gdańsk”. W 1976 nazwę zmieniono na Gdańskie Zakłady Rafineryjne. 1 października 1991 Gdańskie Zakłady Rafineryjne stały się spółką akcyjną o nazwie Rafineria Gdańska SA. 2 czerwca 2003 nastąpiła zmiana nazwy firmy na Grupa LOTOS S.A.
[edytuj] Lokalizacja firmy
Decyzja podjęta w latach 70. XX wieku o lokalizacji rafinerii w Gdańsku, czy szerzej w Trójmieście, opierała się na założeniu, że w tym regionie nastąpi wzrost zapotrzebowania na produkty naftowe. Uznano również, że z tego miejsca będzie można tanio transportować produkty naftowe po kraju. Brano pod uwagę także zalety związane z dostępem do morza. Analizy z końca lat 60. dotyczące lokalizacji zakładu wskazywały na pięć możliwych wariantów.
W czerwcu 1971 Wojewódzka Rada Narodowa w Gdańsku wskazała dwie lokalizacje rafinerii. Ministerstwo Przemysłu Chemicznego wspólnie z Komisją Planowania przy Radzie wybrały ostatecznie Płonię Małą – teren na wschód od Gdańska, między Martwą Wisłą a kanałem Rozwójki. Lokalizacja miała swoje zalety. Bliskość Martwej Wisły i Motławy zapewniały rafinerii odpowiednie zasoby wody. Zakład miał możliwość połączenia z Portem Północnym, z uwagi na stosunkowo niewielką odległość (około 7 km w linii prostej). Za atut uznać można było także pobliską istniejącą infrastrukturę miejską, drogową i kolejową, tutejsze wyższe uczelnie.
Obecnie główny zakład produkcyjny Grupy LOTOS S.A. znajduje się granicach administracyjnych miasta Gdańska. W międzyczasie doszło do przyłączenia zakładów w Jaśle i Czechowicach-Dziedzicach.
[edytuj] Układ własnościowy firmy
Ważną datą w historii rafinerii gdańskiej było przekształcenie przedsiębiorstwa w spółkę akcyjną. Po jej utworzeniu 1 października 1991 wszystkie akcje należały do polskiego Skarbu Państwa. W drugiej połowie lat 90., aby zarządzać procesem restrukturyzacji w przemyśle naftowym rząd powołał spółkę o nazwie Nafta Polska. Zdecydowano wówczas, że trafi do niej 75% akcji Rafinerii Gdańskiej. W wyniku transakcji rafineria w Gdańsku utraciła status jednoosobowej spółki Skarbu Państwa, ale pozostała w rękach rządu. W 1998 rząd zgodził się na bezpłatne przekazanie 14,98% akcji pracownikom i emerytom Rafinerii Gdańskiej SA. Przekształcenie rafinerii w spółkę akcyjną i przekazanie części akcji pracownikom nie oznaczało pełnej prywatyzacji. Skarb Państwa – głównie przez państwową spółkę Nafta Polska – zachował większość akcji, co oznaczało, że rząd nadal ma decydujący wpływ na zakład. W latach 90. kolejne rządy wracały do kwestii pełnej prywatyzacji. Bardzo zaawansowane działania podjęto w 1998 i 2003. Prywatyzacja tak dużej firmy, która dodatkowo stanowi znaczący element systemu bezpieczeństwa energetycznego Polski, nie było łatwym zadaniem. Kluczowym wydarzeniem dla firmy było wejście na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie. W marcu 2002 rząd zaaprobował sprzedaż akcji spółki i tym samym podwyższenie jej kapitału w drodze oferty publicznej. Skarb Państwa zachował jednak pełną kontrolę nad firmą. Dzień debiutu na warszawskim parkiecie nadszedł 9 czerwca 2005. Wejście na giełdę przyniosło znaczne korzyści. Grupa LOTOS uzyskała z oferty ponad miliard złotych. Zdobyte pieniądze przeznaczyła między innymi na zakup akcji pakietów większościowych rafinerii południowych oraz Petrobalticu, choć większość środków przeznaczono na cele rozwojowe. Rosła kapitalizacja firmy. Do połowy 2011 zwiększyła się do niemal 6 mld zł. Lata 2003-2010 to okres budowy nowej Grupy Kapitałowej LOTOS wokół jej zakładu produkcyjnego w Gdańsku i jego konsolidacji z rafineriami na południu kraju oraz spółką poszukiwawczo-wydobywczą Petrobaltic. W lipcu 2009 Nafta Polska przekazała z powrotem akcje Grupy LOTOS do Skarbu Państwa. Ostatnim etapem zmian własnościowych była sprzedaż kolejnych 10,8% wszystkich akcji spółki na giełdzie przez Skarb Państwa, który pozostawił sobie 53,19% akcji.
[edytuj] Kalendarium
- 1971
- 5 maja – decyzja Prezydium Rady Ministrów (nr. 47/71) o budowie rafinerii w Gdańsku
- czerwiec – Wojewódzka Rada Narodowa w Gdańsku wskazała lokalizację rafinerii w Płoni Małej – decyzja nr AB II – 440
- 1 lipca – podpisanie pierwszej umowy na dostawy ropy pomiędzy British Petroleum i CIECH
- 7 października – decyzja Komisji Planowania przy Radzie Ministrów (nr 979/71) lokalizacji rafinerii o zdolności przerobowej 3 mln ton w Płoni Małej
- 1972
- British Petroleum kończy prace projektowe schematu technologicznego zintegrowanej rafinerii
- BIPRORAF rozpoczyna prace projektowe instalacji
- 1 marca - powołanie przedsiębiorstwa Rafineria Nafty „Gdańsk” w budowie
- 1 kwietnia – powołanie Andrzeja Woronieckiego na stanowisko dyrektora naczelnego
- 17 kwietnia – pierwszy wpis w dzienniku budowy, czyli początek budowy rafinerii
- 6 lipca – podpisanie kontraktu z włoską firmą Snamprogetti na projekt bazowy i zarządzanie budową
- 1973
- styczeń – Rafineria Nafty „Gdańsk” w budowie przejmuje funkcję inwestora (po GRI), a generalne wykonawstwo obejmuje Petrobudowa Płock
- 1975
- 22 lipca– pierwsza dostawa ropy Zakum z ZEA do Portu Północnego tankowcem Kasprowy Wierch
- 29 listopada – oficjalne przekazanie do rozruchu instalacji bloku paliwowego
- 8 grudnia – wprowadzenie ropy na instalację destylacji atmosferycznej – uruchomienie bloku paliwowego
- 12 grudnia – pierwsze produkty rafinerii – najpierw benzyna, a kilka godzin później nafta i oleje napędowe
- 15 grudnia – pierwszy produkt o własnościach handlowych – olej opałowy
- 19 grudnia – tankowiec „Beskidy” zabiera pierwszą partię 13 tys. t oleju opałowego na eksport
- 1976
- 12 maja – zakończenie budowy bloku paliwowego
- 1 lipca – zmiana nazwy zakładu na „Gdańskie Zakłady Rafineryjne” – GZR
- 15 sierpnia – początek produkcji benzyn motorowych – etyliny 94 i 78
- wrzesień – uruchomienie instalacji hydroodsiarczania olejów napędowych; rejestracja znaku towarowego rafinerii
- listopad – uruchomienie instalacji siarkowej Clausa; zakończenie budowy instalacji destylacji próżniowej
- 1977
- 11 lutego – rozruch instalacji destylacji próżniowej
- 4 kwietnia – uruchomienie wytwórni asfaltu i wyprodukowanie pierwszej partii asfaltu drogowego D-70
- 7 lipca – oficjalne przekazanie do rozruchu instalacji bloku olejowego
- sierpień – początek produkcji olejów bazowych; rafinerię odwiedził szach Iranu Mohammad Reza Pahlavi
- październik – ruszyła produkcja olejów silnikowych – Selektol
- 1978
- zakończenie budowy rafinerii i jej rozliczenie ekonomiczne – koszt budowy 12 mld 356 mln zł; przerób ropy wzrósł do 2,5 mln ton rocznie;
- 1979
- spadek przerobu ropy naftowej do 2,2 mln ton rocznie
- 1980
- uruchomienie produkcji asfaltów przemysłowych
- czerwiec – uruchomienie produkcji paliwa lotniczego
- 16 sierpnia – rozpoczęcie strajku okupacyjnego rafinerii
- 1 września – zakończenie strajku
- wrzesień – dyrektorem naczelnym zostaje Ferdynand Niśkiewicz
- 1981
- 13 grudnia – militaryzacja zakładu po wprowadzeniu stanu wojennego
- 14 grudnia – rozpoczęcie strajku okupacyjnego rafinerii, dyrektorem naczelnym rafinerii zostaje Wiesław Kołsut
- 19 grudnia– pacyfikacja strajku w rafinerii przez jednostki ZOMO
- 1982
- rozpoczęcie przeróbu ropy rosyjskiej; spadek przerobu ropy naftowej do 1,9 mln ton rocznie
- 1983
- 1 stycznia – dyrektorem naczelnym GZR zostaje Marek Pawełczyk
- 1985
- rozszerzenie produkcji olejów silnikowych do 15 gatunków; uruchomienie produkcji olejów Castrol
- 1987
- uruchomienie produkcji etyliny 86 i zakończenie produkcji etyliny 78
- 1988
- uruchomienie produkcji paliwa lotniczego JET A1
- 1989
- przerób ropy naftowej wzrasta do 2,4 mln ton rocznie
- 31 października – dyrektorem naczelnym GZR zostaje Włodzimierz Dyrka
- 1990
- sierpień – uruchomienie produkcji oleju mineralnego LOTOS
- 1991 – uruchomienie produkcji niskosiarkowego oleju napędowego Eurodiesel
- 18 września – Gdańskie Zakłady Rafineryjne stały się spółką akcyjną o nazwie Rafineria Gdańska SA.
- 1 października – rejestracja Rafinerii Gdańskiej SA przez Sąd Rejonowy w Gdańsku
- 1992 – pierwszy Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy
- kwiecień – uruchomienie pierwszej własnej stacji paliw w Redzie
- czerwiec – rozpoczęcie przerobu ropy naftowej z Bałtyku – Rozewie; uruchomienie produkcji olejów smarowych Turdus
- 1993
- marzec – powstaje „Program restrukturyzacji Rafinerii Gdańskiej SA”
- maj – otwarcie pierwszej firmowej hurtowni olejów
- 14 lipca – uruchomienie sprzedaży benzyny bezołowiowej Eurosuper 95 i zakończenie produkcji etyliny 86
- październik – wprowadzenie na rynek oleju LOTOS Semisyntetic
- 1994 – pierwsze samodzielne zakupy ropy naftowej z rejonu Morza Północnego
- styczeń – uruchomienie pierwszej hurtowni paliwowej
- 7 marca – uruchomienie produkcji benzyny wysokooktanowej – etyliny 98
- październik – uruchomienie produkcji oleju silnikowego LOTOS Syntetic
- 1995
- uruchomienie produkcji oleju silnikowego LOTOS Diesel i rodziny olejów Marinol; uruchomienie produkcji asfaltów modyfikowanych
- marzec – uruchomienie pierwszej patronackiej stacji paliw w Ostródzie
- 27 kwietnia – uruchomienie instalacji reformingu katalitycznego CCR
- 1996
- wprowadzenie Systemu Zapewnienia Jakości i otrzymanie certyfikatu ISO 9002
- luty – wydzielenie pierwszej spółki – „Stacje Paliw Rafinerii Gdańskiej”
- 30 września – wniesienie 75% akcji Rafinerii Gdańskiej SA do Nafty Polskiej SA.
- 1997
- zwiększenie w wyniku modernizacji mocy przerobowych rafinerii z 2,8 do 3,5 miliona ton ropy rocznie; rozpoczęcie rozbudowy rafinerii
- styczeń – uruchomienie produkcji niskosiarkowego oleju napędowego Eurodiesel
- 1998
- styczeń – przekazanie pracownikom i emerytom Rafinerii Gdańskiej SA bezpłatnie 14,98% akcji spółki
- lipiec – uruchomienie sprzedaży benzyny bezołowiowej, wysokooktanowej Eurosuper 98 i lekkiego oleju opałowego RG Term
- 1999
- zakończenie „Programu Rozwoju Technicznego Rafinerii Gdańskiej do 2000 roku” i zwiększenie zdolności przerobowych do 4,5 mln ton rocznie
- 4 grudnia – rozruch instalacji izomeryzacji benzyn
- 8 grudnia– uruchomienie instalacji reformingu benzyn
- 16 grudnia – wdrożenie systemu zarządzania środowiskiem ISO 14001
- 2000
- 1 lipca – uruchomienie instalacji hydrokrakingu wraz z instalacjami towarzyszącymi
- 18 marca – prezesem Rafinerii Gdańskiej SA zostaje Wojciech Żurawik
- marzec – zaprzestanie produkcji benzyn ołowiowych – jako pierwszy zakład w Polsce
- 26 sierpnia – początek sprzedaży ekologicznego oleju napędowego o jakości przewyższającej wymogi UE (0,005% siarki)
- 2001
- początek produkcji oleju silnikowego LOTOS Dynamic oraz asfaltu multigrade Unibit
- 2002
- 12 marca – prezesem Rafinerii Gdańskiej SA zostaje Paweł Olechnowicz
- 28 października – zmiana nazwy spółki Stacje Paliw RG na LOTOS Paliwa
- 18 grudnia – powstanie spółki LOTOS Partner
- 2003
- styczeń – rozpoczęcie działalności spółek LOTOS Oil i LOTOS Kolej
- marzec – uzyskanie certyfikatu Zintegrowanego Systemu Zarządzania
- 3 maja – wielki pożar zbiornika benzyny
- 2 czerwca – zmiana nazwy firmy na Grupa LOTOS SA
- czerwiec – rozpoczęcie działalności spółki LOTOS Serwis; powstanie spółki LOTOS Mazowsze na bazie zakupionej spółki Petrim SA
- lipiec – rozpoczęcie działalności przez LOTOS Lab; zgoda Rządu RP na wniesienie do Grupy LOTOS S.A. akcji Rafinerii Czechowice SA, Jasło SA i Glimar SA
- październik – wprowadzenie na rynek oleju LOTOS Traffic i oleju opałowego LOTOS Red
- listopad – wprowadzenie na rynek oleju napędowego o zawartości 0,001% siarki
- 2004
- luty – włączenie w struktury LOTOS Oil zakładów produkcyjnych z Gdańska i Czechowic
- marzec – rozpoczęcie działalności przez spółkę LOTOS Straż
- kwiecień – rozpoczęcie działalności przez spółkę LOTOS Asfalt
- czerwiec – otwarcie w gdańskiej marinie pierwszej pływającej stacji LOTOS
- sierpień – rozpoczęcie działalności przez spółkę LOTOS Parafiny
- grudzień – Grupa LOTOS i sześć związków zawodowych podpisały Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy
- 2005
- luty – Rząd RP zaakceptował zakup przez Grupę LOTOS akcji trzech rafinerii południowych i Petrobalticu
- maj – zwiększenie mocy przerobowych ropy naftowej do 6 mln ton rocznie
- 9 czerwca – debiut Grupy LOTOS na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie
- wrzesień – dołączenie Grupy LOTOS S.A. do indeksu WIG20
- październik – otwarcie terminalu paliwowego w Czechowicach
- listopad – uruchomienie instalacji Biturox do produkcji asfaltów w Gdańsku
- grudzień – przejęcie stacji Esso i Slovnaftu w Polsce
- 2006
- styczeń – powstanie spółek LOTOS Czechowice i LOTOS Jasło; uruchomienie drugiej instalacji Merox w Gdańsku
- luty – otwarcie terminalu paliwowego w Gdańsku
- maj – powstanie biura LOTOS Baltija w Wilnie
- czerwiec – otwarcie fabryki świec w Czechowicach
- 27 czerwca – zatwierdzenie „Strategii Grupy Kapitałowej Grupy LOTOS do 2012 roku”,
- 2007
- 9 sierpnia – oficjalne rozpoczęcie rozbudowy rafinerii w ramach Programu 10+ (wcześniej Programu Kompleksowego Rozwoju Technicznego)
- wrzesień – powstanie spółki poszukiwawczo-wydobywczej LOTOS Exploration and Production Norge AS
- październik – wprowadzenie na rynek paliw premium LOTOS Dynamic
- 2008
- luty – uruchomienie programu premiowego LOTOS Navigator
- maj – otwarcie fabryki biokomponentu FAME w Czechowicach–Dziedzicach
- czerwiec – ogłoszenie Strategii Społecznej Odpowiedzialności Grupy LOTOS i wydanie pierwszego Raportu CSR
- 2009
- czerwiec – otwarcie przez LOTOS Tank bazy paliwowej w gdańskim porcie lotniczym; wprowadzenie na rynek syntetycznych olejów silnikowych LOTOS Quazar; otwarcie przez LOTOS Asfalt fabryki pap w Jaśle
- lipiec – uruchomienie instalacji hydroodsiarczania oleju napędowego (pierwszej instalacji produkcyjnej Programu 10+) oraz kompleksu aminowo-siarkowego; przekazanie akcji Grupy LOTOS S.A. przez Naftę Polską do Skarbu Państwa
- wrzesień – uruchomienie trzech instalacji siarkowych i nowego ciągu oczyszczalni ścieków w Gdańsku
- październik – uruchomienie drugiej instalacji produkcji wodoru w Gdańsku
- grudzień – zakończenie budowy instalacji destylacji ropy CDU/VDU, która zwiększyła zdolności przerobowe rafinerii do 10,5 mln ton
- 2010
- styczeń – Skarb Państwa sprzedaje 14 mln akcji Grupy LOTOS S.A. czyli 10,8% wszystkich akcji
- luty – uruchomienie instalacji destylacji ropy CDU/VDU
- 31 marca – zakończenie konsolidacji spółki Petrobaltic z Grupą LOTOS – zmiana nazwy na LOTOS Petrobaltic
- 2011
- styczeń – przejęcie litewskiej spółki wydobywczej AB Geonafta; uruchomienie instalacji hydrokrakingu MHC
- 28 marca – uruchomienie instalacji ROSE; zakończenie budowy Programu 10+
[edytuj] Dyrektorzy zarządzający
- 1971-1980 dyr. naczelny Andrzej Woroniecki
- 1980-1981 dyr. naczelny Ferdynand Niśkiewicz
- 1981-1983 dyr. naczelny Wiesław Kosut
- 1983-1989 dyr. naczelny Marek Pawełczyk
- 1989-2000 dyr. naczelny Włodzimierz Dyrka
- 2000-2002 dyr. naczelny Wojciech Żurawik
- od 2002 dyr. generalny Paweł Olechnowicz
sportowy:
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
Spółki giełdowe wchodzące w skład indeksu WIG20 |
|
|
|
|
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Gdańsk
