| Tercjarze franciszkańscy | |
| Dewiza: Pax et Bonum / Pokój i Dobro | |
| Pełna nazwa | Franciszkański Zakon Świeckich |
| Nazwa łacińska | Ordo Franciscanus Saecularis |
| Skrót zakonny | OFS |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Status kanoniczny | stowarzyszenie publiczne |
| Założyciel | św. Franciszek z Asyżu |
| Data założenia | 1221 |
| Data zatwierdzenia | 1289 |
| Liczba członków | ok. 500 000 |
| Strona internetowa | |
Franciszkański Zakon Świeckich (a. Bracia i Siostry od Pokuty, III Zakon św. Franciszka, pot. Tercjarze Franciszkańscy) – mające swoje korzenie w średniowiecznym franciszkańskim ruchu pokutniczym katolickie międzynarodowe stowarzyszenie publiczne, którego członkowie uczestniczą w duchu Zakonu Franciszkańskiego, prowadząc życie apostolskie i zdążając do doskonałości chrześcijańskiej pod wyższym kierownictwem tegoż zakonu[1]. Za założyciela uważany jest św. Franciszek z Asyżu[2].
Spis treści |
Biedaczyna z Asyżu, jak niektóre źródła nazywają św. Franciszka z Asyżu, miał, wychodząc naprzeciw świeckim przychylnym ideałom zapoczątkowanego przez siebie ruchu, zaproponować formę życia w stowarzyszeniu świeckim (braterskiej wspólnocie). Grupa pierwszych członków tego stowarzyszenia nazywana jest w źródłach franciszkańskich Braćmi i Siostrami od Pokuty. Przez cały okres średniowiecza i w późniejszych wiekach tercjarstwo franciszkańskie było bardzo żywotne. Należeli do niego ludzie różnych stanów: od chłopów, poprzez mieszczan, na monarchach i papieżach skończywszy[3].
Do najbardziej znanych tercjarzy franciszkańskich należą: bł. Luchezjusz z Poggibonsi, św. Elżbieta Węgierska, św. Ludwik IX król Francji[4], św. Małgorzata z Kortony, św. Róża z Viterbo, św. Brygida Szwedzka, bł. Rajmund Lullus, bł. Zefiryn Malla, św. Wincenty Pallotti, św. Jan Maria Vianney, św. Jan Bosko, św. Pius X, bł. Jan XXIII[5], Antoni Gaudí[6].
Pierwsze wspólnoty tercjarskie powstawały na ziemiach polskich przy klasztorach franciszkańskich we Wrocławiu i Krakowie w XIII w. Kryzys w rozwoju zakonu nastąpił w latach okupacji niemieckiej i terroru stalinowskiego. Obecnie wspólnoty Franciszkańskiego Zakonu Świeckich rozsiane są na całym terenie Polski, działając przy prafiach prowadzonych przez franciszkanów i księży diecezjalnych. W Polsce istnieje 16 regionów[7], w których około 17 000 członków skupionych jest w blisko 600 wspólnotach. Najwięcej wspólnot jest przy parafiach na Górnym Śląsku oraz w archidiecezjach krakowskiej i przemyskiej[8].
Działalnością FZŚ na poziomie ogólnopolskim kieruje rada narodowa z przełożonym narodowym (sr. Joanna Berłowska, 2010) i przewodniczącym konferencji asystentów narodowych[9]. Asystentami duchowymi ze strony Kościoła katolickiego są kapłani należący do polskich prowincji franciszkańskich. Asystentem narodowym i równocześnie przewodniczącym konferencji asystentów narodowych jest o. dr Alojzy Pańczak OFM.
Stowarzyszeniami wiernych związanymi z Franciszkańskim Zakonem Świeckich w Polsce są Młodzież Franciszkańska i Rycerze św. Franciszka. Tercjarze w Polsce wydają dwa periodyki "Głos św. Franciszka" we Wrocławiu[10] oraz "Pokój i Dobro" na Górnym Śląsku[11].
Mniszki Trzeciego Zakonu Regularnego w Polsce to bernardynki (od 1454).
Znani polscy tercjarze to, m.in.: bł. Dorota z Mątowów[12], bł. Aniela Salawa, Józef Haller, Jacek Malczewski, kard. Stefan Wyszyński[13] i kard. Henryk Gulbinowicz[14].