Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
 |
Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: napisać artykuł w sposób neutralny, artykuł reprezentuje wyłącznie katolicki punkt widzenia. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Duchowość chrześcijańska – sposoby przeżywania przez osobę ochrzczoną więzi z Bogiem objawiającym się w Jezusie Chrystusie.
Jezus Chrystus przyszedł na świat przyjmując ludzkie ciało by dokonać odkupienia każdego człowieka[potrzebne źródło]. Dla chrześcijanina jest on największym ideałem, którego nauczaniem i przykładem życia kieruje się w swojej drodze do Boga[1].
Fundamentem duchowości chrześcijańskiej jest objawienie Boże, które znajduje się głównie w świętych księgach Biblii: Starego i Nowego Testamentu oraz w Tradycji Kościoła. Objawienie daje możliwość zróżnicowanego odczytania wezwania Bożego w ramach wiary chrześcijańskiej.
Spis treści |
Na określenie tej dyscypliny używa się terminu teologia duchowości lub teologia życia duchowego (wewnętrznego). Są to określenia synonimiczne.
Duchowość jest stosunkowo nową dyscypliną teologiczną. W czasach patrystycznych istniała jako refleksja nad drogą chrześcijańskiej doskonałości w świetle Objawienia, polegającej na życiu według Ducha wynikającym z łaski chrztu. W tym rozumieniu towarzyszyła ona zawsze refleksji teologicznej. Termin „duchowość” został jednak rozpowszechniony i zyskał na znaczeniu w XVII w. dzięki Szkole Francuskiej.
W 1917 r. A. Saudreau wydał pierwszy podręcznik duchowości, a P. Pourrat napisał „Historię duchowości chrześcijańskiej”, przyczyniło się to do zyskania przez duchowość uznania w teologii. Niedługo potem A. Tanquerey wydał „Zarys teologii ascetycznej i mistycznej”. Cenny wkład w rozwój dyscypliny wnieśli teologowie: J. De Guilbert, L. Bouyer, A. Benigar, A. Royo Martin, G. Thils, a w latach osiemdziesiątych j. Aumann, Tullo Goffi, Bruno Secondin, Ch. A. Bernard. W 1992 ukazało się, opracowane przez wielu autorów, „Kompendium teologii duchowej”.
Teologia duchowa jest dyscypliną teologiczną, „która w oparciu o Objawienie bada doświadczenie chrześcijańskie, opisuje jego stopniowy rozwój oraz daje poznanie jego struktur i praw”[2] . Nie jest to jeszcze dziedzina jednolita, co jest widoczne w znacznych różnicach w jej zarysach i zawartości treściowej u poszczególnych autorów, jednak posiada swą specyfikę, którą jest refleksja nad stopniowym rozwojem chrześcijańskiego doświadczenia duchowego. To doświadczenie powinno być badane w świetle Objawienia i Tradycji (Barbosa, 1995).
W chrześcijańskim ujęciu życie duchowe jest życiem wypływającym z uświęcającego działania Ducha Świętego w człowieku, który z kolei przyjmuje to działanie i pozwala się prowadzić. To życie pochodzące od Boga przenika człowieka do głębi jego jestestwa (przebóstwienie), co jest przyczyną radykalnej przemiany, odrodzenia się w człowieku „obrazu Chrystusa” (Rz 8, 29). W chrześcijańskim ujęciu duchowości ważne są więc 3 jej aspekty:
Przemiana ta jest ciągłym dynamicznym procesem, ciągłym przechodzeniem od „starego człowieka” do „nowego”. Człowiek duchowy to człowiek „nowy”, wyzwalany i prowadzony przez Ducha, Jemu poddany (Rocha e Melo, 1995). Życie duchowe w nowym człowieku zmierza do perfekcji poprzez naśladowanie Chrystusa (Boulnois, 1995),a kresem i celem rozwoju duchowego jest świętość (Balter, 1995).
Ks Bogusław Nadolski TChr (2005): „Duchowość jest więc udziałem wspólnoty wierzących w Boga w stwórczej i przekształcającej miłości Bożej w stosunku do świata. Jest udziałem w łasce Pana, którą <<szczodrze wylał w postaci wszelkiej mądrości i rozumienia przez to, że nam objawił tajemnicę swej woli według swego postanowienia, które przedtem w Nim powziął dla dokonania pełni czasów>> (Ef 1, 9-10). W sercu tej duchowości stoi misterium paschalne Chrystusa”[3].
Duchowe życie jest przekazywane człowiekowi w czasie chrztu, który jest początkiem relacji miłości i komunii między człowiekiem i Bogiem, a następnie karmi się Słowem Bożym i Eucharystią, która uobecnia miłość Chrystusa i takiej miłości uczy.
W ramach duchowości chrześcijańskiej można mówić o odrębnych rodzajach duchowości minionych wieków – np. duchowości średniowiecznej, duchowości epoki Odrodzenia czy współczesnej. Z kolei odnosząc się do stanów życia – o duchowości kapłańskiej, zakonnej, świeckiej, małżeńskiej. W obrębie duchowości zakonnej można prowadzić podział dalej na duchowość franciszkańską, dominikańską, benedyktyńską, karmelitańską, ignacjańską i wielu innych. Mimo swojej wielości wszystkie te duchowości tworzą jedną ogólną duchowość chrześcijańską, nie stojąc ze sobą w opozycji, lecz uzupełniając się wzajemnie. Jak tłumaczy Rocha e Melo (1995) wszystkie są darem Boga dla Jego Kościoła, umożliwiając zgłębianie wielowymiarowości tajemnicy Chrystusa i zrozumienie powszechności Boga. Z punktu widzenia teologii katolickiej powstanie każdego nowego zgromadzenia zakonnego jest wyrazem woli Bożej, a jednocześnie jest uwarunkowane konkretną sytuacją Kościoła. Każda z tych chrześcijańskich duchowości jest jak kolorowe szkiełko w witrażu – razem tworzą harmonijną całość[4].
Maryja znajduje się w centrum duchowości chrześcijańskiej, zarówno pojmowanej całościowo, jak i rozmaitych duchowości w obrębie jednej duchowości chrześcijańskiej. Tajemnica Maryi musi być w jakimś zakresie obecna w każdej z tych duchowości, dlatego też nie da się postawić duchowości maryjnej obok jakiejś innej specyficznej duchowości, jak na przykład karmelitańskiej, franciszkańskiej, ignacjańskiej. Maryja jest umieszczana w centrum duchowości chrześcijańskiej, ponieważ:
