Członkowie Rady Bezpieczeństwa ONZ

Posiedzenie Rady Bezpieczeństwa ONZ

Członkowie Rady Bezpieczeństwa ONZ – w skład Rady Bezpieczeństwa ONZ wchodzi obecnie 15 członków, w tym 5 stałych oraz 10 niestałych. Członkowie niestali wybierani są na okres 2 lat, co roku skład połowy z nich jest odnawiany. W celu zapewnienia geograficznej reprezentatywności, określona liczba miejsc jest zarezerwowana dla każdej z pięciu nieoficjalnych regionalnych grup państw członkowskich ONZ. W latach 1946–1965 Rada Bezpieczeństwa ONZ liczyła 11 członków (5 stałych i 6 niestałych).

Do pięciu stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ należą Chińska Republika Ludowa, Francja, Rosja, Stany Zjednoczone i Wielka Brytania. W latach 1946–1971 miejsce Chin zajmowała Republika Chińska, jednakże po tym czasie utraciła członkostwo w ONZ na rzecz ChRL. W latach 1946–1991 stałym członkiem był ZSRR, którego sukcesorem została Rosja.

Mandat niestałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ najdłużej pełniły Japonia (20 lat), Brazylia (20 lat) i Argentyna (16 lat). Polska była członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ pięciokrotnie, zasiadając w niej w sumie przez 9 lat.

Skład Rady Bezpieczeństwa ONZ

Okres 1946–1965

W latach 1946–1965 Rada Bezpieczeństwa ONZ składała się z 11 członków (5 stałych i 6 niestałych). Niestali członkowie wybierani byli według klucza geograficznego. Każda z pięciu istniejących nieoficjalnych grup regionalnych ONZ miała zagwarantowaną określoną liczbę miejsc w RB ONZ:

• Ameryka Łacińska – 2 miejsca w RB ONZ
• Wspólnota Narodów – 1 miejsce
• Europa Zachodnia – 1 miejsce
• Europa Wschodnia – 1 miejsce
• Bliski Wschód – 1 miejsce

W późniejszym okresie do powyższych ustaleń wprowadzono pewne modyfikacje i dopuszczono do kilku wyjątków. Od 1956 w skład Grupy Europy Wschodniej wchodziły również państwa azjatyckie. W 1961 Liberia zajęła miejsce przeznaczone dla Grupy Europy Zachodniej, w latach 1963–1964 Maroko zajmowało miejsce zarezerwowane dla Bliskiego Wschodu, a w latach 1964–1965 Wybrzeże Kości Słoniowej miejsce dla Wspólnoty Narodów.

Okres od 1966

Grupy regionalne ONZ:

     Grupa Afrykańska

     Grupa Azjatycka

     Grupa Europy Wschodniej

     Grupa Ameryki Łacińskiej i Karaibów

     Grupa Europy Zachodniej i Inne Grupy

     Członkowie ONZ niebędący w żadnej z grup

     Państwa i terytoria poza ONZ

Przemiany polityczne zaszłe na przestrzeni pierwszych 20 lat istnienia ONZ, w tym dekolonizacja w Azji i Afryce, doprowadziły do zwiększenia liczby członków organizacji i wymusiły zmianę struktury Rady Bezpieczeństwa i zasad dystrybucji jej miejsc pośród poszczególne regiony świata. Jesienią 1965 wybory do RB ONZ odbyły się już według nowych zasad. Do trzech niestałych członków, którzy w 1966 mieli rozpocząć drugi rok swojej kadencji, wybrano siedmiu nowych, w tym dwóch na okres roku dla zachowania zasad rotacji.

W celu zapewnienia równomiernego uczestnictwa każdej z części świata w pracach Rady Bezpieczeństwa ONZ, jej 10 niestałych członków jest wybieranych w oparciu o zasadę geograficznej reprezentatywności. W tym celu państwa członkowskie ONZ są podzielone na 5 nieoficjalnych grup regionalnych, którym przypada określona liczba miejsc:

• Grupa Afrykańska – 3 miejsca w RB ONZ
• Grupa Azjatycka – 2 miejsca
• Grupa Ameryki Łacińskiej i Karaibów (GRULAC) – 2 miejsca
• Grupa Europy Zachodniej i Inne Grupy (WEOG) – 2 miejsca (przynajmniej jedno z nich musi zajmować państwo z Europy Zachodniej)
• Grupa Europy Wschodniej lub Państwa z Gospodarką w okresie Transformacji (CEIT, Countries with Economies in Transition) – 1 miejsce

Dodatkowo, od 1968 jedno z niestałych miejsc w RB ONZ musi zajmować państwo arabskie, wybierane naprzemiennie z grupy afrykańskiej i azjatyckiej.

Podział niestałych miejsc pomiędzy grupy regionalne ONZ z uwzględnieniem czasu elekcji:

Grupa regionalna	Lata nieparzyste	Lata parzyste
Grupa Afrykańska	1 miejsce	2 miejsca
Grupa Azjatycka	1 miejsce	1 miejsce
Grupa Ameryki Łacińskiej i Karaibów	1 miejsce	1 miejsce
Grupa Europy Zachodniej i Inne Grupy	2 miejsca	brak
Grupa Europy Wschodniej	brak	1 miejsce

Obecni członkowie

Członkowie Rady Bezpieczeństwa w 2012

     Członkowie stali

     Niestali członkowie

Rada Bezpieczeństwa ONZ (RB ONZ) od 1966 składa się z 15 członków: 5 stałych oraz 10 niestałych. Niestali członkowie RB ONZ są wybierani przez Zgromadzenie Ogólne większością 2/3 głosów. Wybór odbywa się w czasie dorocznej jesiennej sesji Zgromadzenia Ogólnego. Nowo wybrani członkowie obejmują mandat 1 stycznia kolejnego roku i pełnią go przez okres 2 lat. Co roku odnawiana jest połowa składu niestałych członków. Możliwy jest powtórny wybór do RB ONZ, jednak dopuszczalna jest tylko jedna kadencja z rzędu.

• Stali członkowie

Chińska Republika Ludowa Francja Rosja Stany Zjednoczone Wielka Brytania

• Członkowie niestali

Azerbejdżan (od 2012) Gwatemala (od 2012) Indie (2011) Kolumbia (od 2011) Maroko (od 2012) Niemcy (od 2011) Pakistan (od 2012) Portugalia (od 2011) Republika Południowej Afryki (od 2011) Togo (od 2012)

Członkowie Rady Bezpieczeństwa według lat

Lata 1946–1965

Rok	Ameryka Łacińska		Wspólnota Narodów	Europa Wschodnia i Azja	Bliski Wschód	Europa Zachodnia
1946	Brazylia	Meksyk	Australia	Polska	Egipt	Holandia
1947		Kolumbia			Syria	Belgia
1948	Argentyna		Kanada	Ukraińska SRR
1949		Kuba			Egipt	Norwegia
1950	Ekwador		Indie	Jugosławia
1951		Brazylia			Turcja	Holandia
1952	Chile		Pakistan	Grecja
1953		Kolumbia			Liban	Dania
1954	Brazylia		Nowa Zelandia	Turcja
1955		Peru			Iran	Belgia
1956	Kuba		Australia	Jugosławia
1957		Kolumbia		Filipiny	Irak	Szwecja
1958	Panama		Kanada	Japonia
1959		Argentyna			Tunezja	Włochy
1960	Ekwador		Cejlon	Polska
1961		Chile		Turcja	Zjednoczona Republika Arabska	Liberia
1962	Wenezuela		Ghana	Rumunia		Irlandia
1963		Brazylia		Filipiny	Maroko	Norwegia
1964	Boliwia		Wybrzeże Kości Słoniowej	Czechosłowacja
1965		Urugwaj		Malezja	Jordania	Holandia

Lata 1966–2010

Rok	Afryka * przedstawiciel państw arabskich			Azja * przedstawiciel państw arabskich		Ameryka Łacińska i Karaiby		Europa Zachodnia i Inne Grupy		Europa Wschodnia
1966	Mali	Nigeria	Uganda	Japonia	Jordania*	Argentyna	Urugwaj	Holandia	Nowa Zelandia	Bułgaria
1967			Cesarstwo Etiopii		Indie		Brazylia	Kanada	Dania
1968	Algieria*	Senegal		Pakistan		Paragwaj				Węgry
1969			Zambia		Nepal		Kolumbia	Finlandia	Hiszpania
1970	Burundi	Sierra Leone		Syria*		Nikaragua				Polska
1971			Somalia		Japonia		Argentyna	Belgia	Włochy
1972	Gwinea	Sudan*		Indie		Panama				Jugosławia
1973			Kenia		Indonezja		Peru	Australia	Austria
1974	Kamerun	Mauretania		Irak*		Kostaryka				Białoruska SRR
1975			Tanzania		Japonia		Gujana	Włochy	Szwecja
1976	Benin	Libia*		Pakistan		Panama				Rumunia
1977			Mauretania		Indie		Wenezuela	Kanada	RFN
1978	Gabon	Nigeria		Kuwejt*		Boliwia				Czechosłowacja
1979			Zambia		Bangladesz		Jamajka	Norwegia	Portugalia
1980	Niger	Tunezja*		Filipiny		Meksyk				NRD
1981			Uganda		Japonia		Panama	Irlandia	Hiszpania
1982	Togo	Zair		Jordania*		Gujana				Polska
1983			Zimbabwe		Pakistan		Nikaragua	Malta	Holandia
1984	Burkina Faso	Egipt*		Indie		Peru				Ukraińska SRR
1985			Madagaskar		Tajlandia		Trynidad i Tobago	Australia	Dania
1986	Kongo	Ghana		Zjednoczone Emiraty Arabskie*		Wenezuela				Bułgaria
1987			Zambia		Japonia		Argentyna	RFN	Włochy
1988	Algieria*	Senegal		Nepal		Brazylia				Jugosławia
1989			Etiopia		Malezja		Kolumbia	Kanada	Finlandia
1990	Wybrzeże Kości Słoniowej	Zair		Jemen*		Kuba				Rumunia
1991			Zimbabwe		Indie		Ekwador	Austria	Belgia
1992	Republika Zielonego Przylądka	Maroko*		Japonia		Wenezuela				Węgry
1993			Dżibuti		Pakistan		Brazylia	Nowa Zelandia	Hiszpania
1994	Nigeria	Rwanda		Oman*		Argentyna				Czechy
1995			Botswana		Indonezja		Honduras	Niemcy	Włochy
1996	Egipt*	Gwinea Bissau		Korea Południowa		Chile				Polska
1997			Kenia		Japonia		Kostaryka	Portugalia	Szwecja
1998	Gabon	Gambia		Bahrajn*		Brazylia				Słowenia
1999			Namibia		Malezja		Argentyna	Kanada	Holandia
2000	Mali	Tunezja*		Bangladesz		Jamajka				Ukraina
2001			Mauritius		Singapur		Kolumbia	Irlandia	Norwegia
2002	Kamerun	Gwinea		Syria*		Meksyk				Bułgaria
2003			Angola		Pakistan		Chile	Niemcy	Hiszpania
2004	Algieria*	Benin		Filipiny		Brazylia				Rumunia
2005			Tanzania		Japonia		Argentyna	Dania	Grecja
2006	Ghana	Kongo		Katar*		Peru				Słowacja
2007			Republika Południowej Afryki		Indonezja		Panama	Belgia	Włochy
2008	Burkina Faso	Libia*		Wietnam		Kostaryka				Chorwacja
2009			Uganda		Japonia		Meksyk	Turcja	Austria
2010	Gabon	Nigeria		Liban*		Brazylia				Bośnia i Hercegowina
2011			Republika Południowej Afryki		Indie		Kolumbia	Niemcy	Portugalia
2012	Maroko*	Togo		Pakistan		Gwatemala				Azerbejdżan
2013			-		-		-	-	-

Członkowie Rady Bezpieczeństwa według stażu członkowskiego

Lista państw członkowskich Rady Bezpieczeństwa ONZ według czasu trwania członkostwa, stan na 2012 włącznie.

      Stali członkowie RB ONZ

      Niestali członkowie RB ONZ w 2010

      Byli członkowie ONZ

Staż członkowski w latach	Państwo	Pierwsza kadencja	Ostatnia kadencja	Grupa regionalna	Uwagi
67	Francja	1946	2012	Europa Zachodnia i Inne Grupy	Stały członek RB ONZ.
67	Rosja/ZSRR	1946	2012	Europa Wschodnia	Stały członek RB ONZ, w latach 1946–1991 jako ZSRR, od 1991 jako Rosja.
67	Stany Zjednoczone	1946	2012	Europa Zachodnia i Inne Grupy	Stały członek RB ONZ.
67	Wielka Brytania	1946	2012	Europa Zachodnia i Inne Grupy	Stały członek RB ONZ.
42	Chińska Republika Ludowa	1971	2012	Azja	Stały członek RB ONZ.
25	Republika Chińska	1946	1971	Azja	Były stały członek RB ONZ, zastąpiony przez Chińską Republikę Ludową.
20	Brazylia	1946	2011	Ameryka Łacińska i Karaiby
20	Japonia	1958	2010	Azja
16	Argentyna	1959	2006	Ameryka Łacińska i Karaiby
14	Indie	1950	2012	Azja	Niestały członek RB ONZ, koniec kadencji w grudniu 2012.
14	Kolumbia	1947	2012	Ameryka Łacińska i Karaiby	Niestały członek RB ONZ, koniec kadencji w grudniu 2012.
13	Pakistan	1952	2012	Azja	Niestały członek RB ONZ, koniec kadencji w grudniu 2013.
12	Kanada	1948	2000	Europa Zachodnia i Inne Grupy
12	Włochy	1959	2008	Europa Zachodnia i Inne Grupy
10	Belgia	1947	2008	Europa Zachodnia i Inne Grupy
10	Niemcy	1977	2012	Europa Zachodnia i Inne Grupy	W tym 4 lata jako Republika Federalna Niemiec w granicach sprzed zjednoczenia Niemiec. Niestały członek RB ONZ, koniec kadencji w grudniu 2012.
10	Panama	1958	2008	Ameryka Łacińska i Karaiby
9	Egipt	1946	1997	Afryka	W tym 2 lata jako Zjednoczona Republika Arabska.
9	Holandia	1946	2000	Europa Zachodnia i Inne Grupy
9	Polska	1946	1997	Europa Wschodnia
8	Australia	1946	1986	Europa Zachodnia i Inne Grupy
8	Chile	1952	2004	Ameryka Łacińska i Karaiby
8	Dania	1953	2006	Europa Zachodnia i Inne Grupy
8	Hiszpania	1969	2004	Europa Zachodnia i Inne Grupy
8	Nigeria	1966	2011	Afryka
8	Norwegia	1949	2002	Europa Zachodnia i Inne Grupy
8	Peru	1955	2007	Ameryka Łacińska i Karaiby
8	Wenezuela	1962	1993	Ameryka Łacińska i Karaiby
7	Jugosławia	1950	1989	Europa Wschodnia	Poprzednik Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Czarnogóry, FYROM, Serbii i Słowenii w ONZ.
7	Meksyk	1946	2010	Ameryka Łacińska i Karaiby
7	Rumunia	1962	2005	Europa Wschodnia
7	Syria	1947	2003	Azja	W tym rok (w 1961) jako członek Zjednoczonej Republiki Arabskiej.
7	Turcja	1951	2010	Europa Zachodnia i Inne Grupy
6	Algieria	1968	1989	Afryka
6	Austria	1973	2010	Europa Zachodnia i Inne Grupy
6	Bułgaria	1966	2003	Europa Wschodnia
6	Ekwador	1950	1992	Ameryka Łacińska i Karaiby
6	Filipiny	1957	2004	Azja
6	Gabon	1978	2011	Afryka
6	Ghana	1986	2007	Afryka
6	Indonezja	1973	2008	Azja
6	Kostaryka	1974	2009	Ameryka Łacińska i Karaiby
6	Kuba	1956	1991	Ameryka Łacińska i Karaiby
6	Portugalia	1979	2012	Europa Zachodnia i Inne Grupy	Niestały członek RB ONZ, koniec kadencji w grudniu 2012.
6	Szwecja	1957	1998	Europa Zachodnia i Inne Grupy
6	Tunezja	1980	2003	Afryka
6	Ukraina	1948	2001	Europa Wschodnia	W tym 4 lata jako Ukraińska SRR. Dodatkowo, Ukraińska SRR wchodziła w skład ZSRR przez 45 lat jego obecności w RB ONZ.
6	Zambia	1969	1988	Afryka
5	Irlandia	1962	2002	Europa Zachodnia i Inne Grupy
5	Malezja	1965	2000	Azja
5	Maroko	1963	2012	Afryka	Niestały członek RB ONZ, koniec kadencji w grudniu 2013.
5	Nowa Zelandia	1954	1994	Europa Zachodnia i Inne Grupy
5	Uganda	1966	2010	Afryka
4	Bangladesz	1979	2001	Azja
4	Benin	1976	2005	Afryka
4	Boliwia	1964	1979	Ameryka Łacińska i Karaiby
4	Burkina Faso	1984	2009	Afryka	Przez pierwszych 7 miesięcy jej członkostwa w 1984 pod nazwą Górna Wolta.
4	Etiopia	1967	1990	Afryka
4	Finlandia	1969	1990	Europa Zachodnia i Inne Grupy
4	Grecja	1952	2006	Europa Zachodnia i Inne Grupy
4	Gujana	1975	1983	Ameryka Łacińska i Karaiby
4	Gwinea	1972	2003	Afryka
4	Irak	1957	1975	Azja
4	Jamajka	1979	2001	Ameryka Łacińska i Karaiby
4	Jordania	1965	1983	Azja
4	Kamerun	1974	2003	Afryka
4	Kenia	1973	1998	Afryka
4	Kongo	1986	2007	Afryka
4	Liban	1953	2011	Azja
4	Libia	1976	2009	Afryka
4	Mali	1966	2001	Afryka
4	Mauretania	1974	1978	Afryka
4	Nepal	1969	1989	Azja
4	Nikaragua	1970	1984	Ameryka Łacińska i Karaiby
4	Republika Południowej Afryki	2007	2012	Afryka	Niestały członek RB ONZ, koniec kadencji w grudniu 2012.
4	Senegal	1968	1989	Afryka
4	Tanzania	1975	2006	Afryka
4	Węgry	1968	1993	Europa Wschodnia
4	Wybrzeże Kości Słoniowej	1964	1991	Afryka
4	Zair	1982	1991	Afryka	Od 1997 pod nazwą Demokratyczna Republika Konga.
4	Zimbabwe	1983	1992	Afryka
3	Czechosłowacja	1964	1979	Europa Wschodnia	Poprzednik Republiki Czeskiej i Słowacji w ONZ.
3	Togo	1982	2012	Afryka	Niestały członek RB ONZ, koniec kadencji w grudniu 2013.
2	Angola	2003	2004	Afryka
2	Bahrajn	1998	1999	Azja
2	Białoruska SRR	1974	1975	Europa Wschodnia	Od 1991 jako Białoruś.
2	Bośnia i Hercegowina	2010	2011	Europa Wschodnia	SR Bośni i Hercegowiny wchodziła w skład Jugosławii w czasie jej 7-letniej obecności w RB ONZ.
2	Botswana	1995	1996	Afryka
2	Burundi	1970	1971	Afryka
2	Cejlon	1960	1961	Azja	Od 1972 pod nazwą Sri Lanka.
2	Chorwacja	2008	2009	Europa Wschodnia	SR Chorwacji wchodziła w skład Jugosławii w czasie jej 7-letniej obecności w RB ONZ.
2	Czechy	1994	1995	Europa Wschodnia	Czechy były częścią Czechosłowacji przez 3 lata jej członkostwa w RB ONZ.
2	Dżibuti	1993	1994	Afryka
2	Gambia	1998	1999	Afryka
2	Gwinea Bissau	1996	1997	Afryka
2	Honduras	1995	1996	Ameryka Łacińska i Karaiby
2	Iran	1955	1956	Azja
2	Jemen	1990	1991	Azja	Wybrany do RB ONZ jako Jemen Południowy. Po 5 miesiącach członkostwa w 1990 połączył się z Jemenem Północnym, tworząc zjednoczony Jemen.
2	Katar	2006	2007	Azja
2	Korea Południowa	1996	1997	Azja
2	Kuwejt	1978	1979	Azja
2	Madagaskar	1985	1986	Afryka
2	Malta	1983	1984	Europa Zachodnia i Inne Grupy
2	Mauritius	2001	2002	Afryka
2	Namibia	1999	2000	Afryka
2	NRD	1980	1981	Europa Wschodnia	W 1990 włączona do RFN, która od tego czasu zasiadała w RB ONZ przez 4 lata.
2	Niger	1980	1981	Afryka
2	Oman	1994	1995	Azja
2	Paragwaj	1968	1969	Ameryka Łacińska i Karaiby
2	Republika Zielonego Przylądka	1992	1993	Afryka
2	Rwanda	1994	1995	Afryka
2	Sierra Leone	1970	1971	Afryka
2	Singapur	2001	2002	Azja	Singapur był częścią Malezji przez kilka miesięcy w czasie jej członkostwa w RB ONZ w 1965.
2	Słowacja	2006	2007	Europa Wschodnia	Słowacja wchodziła w skład Czechosłowacji w czasie jej 3-letniego członkostwa w RB ONZ.
2	Słowenia	1998	1998	Europa Wschodnia	SR Słowenii była częścią Jugosławii w czasie jej 7-letniego członkostwa w RB ONZ.
2	Somalia	1971	1972	Afryka
2	Sudan	1972	1973	Afryka
2	Tajlandia	1985	1986	Azja
2	Trynidad i Tobago	1985	1986	Ameryka Łacińska i Karaiby
2	Urugwaj	1965	1966	Ameryka Łacińska i Karaiby
2	Wietnam	2008	2009	Azja
2	Zjednoczona Republika Arabska	1961	1962	Afryka	Były członek ONZ, powstały z połączenia się na pewien czas w jeden organizm państwowy Egiptu i Syrii.
2	Zjednoczone Emiraty Arabskie	1986	1987	Azja
1	Azerbejdżan	2012	2012	Europa Wschodnia	Niestały członek RB ONZ, koniec kadencji w grudniu 2013. Azerbejdżańska SRR wchodziła w skład ZSRR w czasie jego obecności RB ONZ.
1	Gwatemala	2012	2012	Ameryka Łacińska i Karaiby	Niestały członek RB ONZ, koniec kadencji w grudniu 2013.
1	Liberia	1961	1961	Afryka

Źródła

• The Green Papers Worldwide - The United Nations Security Council (ang.)
• List of countries elected members of the Security Council, UN Security Council (ang.)

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Rady Bezpieczeństwa ONZ (ang.)