| Abd Rabu Mansur Hadi عبد ربه منصور الهادي |
|
| Data i miejsce urodzenia | 1 września 1945 Dhakin w prowincji Abjan |
| Przynależność polityczna | Powszechny Kongres Ludowy |
| Okres urzędowania | od 25 lutego 2012 |
| Poprzednik | Ali Abdullah Salih |
| Okres urzędowania | od 23 listopada 2011 do 25 lutego 2012 |
| Okres urzędowania | od 4 czerwca 2011 do 23 września 2011 |
| Okres urzędowania | od 3 października 1994 do 25 lutego 2012 |
| Poprzednik | urząd ustanowiony |
| Następca | urząd opróżniony |
Abd Rabu Mansur Hadi (ur. 1 września 1945 w Dhakin) – jemeński polityk i wojskowy, wiceprezydent Jemenu od 3 października 1994 do 25 lutego 2012. Od 4 czerwca do 23 września 2011 oraz ponownie od 23 listopada 2011 pełniący obowiązki prezydenta Jemenu, 25 lutego 2012 zaprzysiężony na tym stanowisku.
Spis treści |
Abd Rabu Mansur Hadi urodził się w 1945 w miejscowości Dhakin w prowincji Abjan, w ówczesnym Protektoracie Adeńskim. Po rozpoczęciu służby wojskowej kształcił się w zakresie taktyki w Wielkiej Brytanii. Po uzyskaniu niezależności przez Jemen, przez cztery lata przebywał na szkoleniu wojskowym w ZSRR. W 1994 przez krótki okres zajmował stanowisko ministra obrony[1].
W armii uzyskał stopień generała dywizji. 3 października 1994 objął nowo utworzony urząd wiceprezydenta Jemenu u boku prezydenta Alego Abdullaha Saliha[2]. Jest członkiem prezydenckiej partii Powszechny Kongres Ludowy[3].
Pod koniec stycznia 2011 w Jemenie doszło do wybuchu masowych protestów przeciwko polityce prezydenta Saliha. Demonstracje przybrały z czasem na sile, a wśród głównych żądań pojawiły się hasła natychmiastowej dymisji prezydenta[3]. W celu zażegnania kryzysu 10 kwietnia 2011 Rada Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) przedstawiła plan działań politycznych, który zakładał rezygnację Saliha na rzecz wiceprezydenta Mansura Hadiego oraz gwarantował prezydentowi immunitet sądowy. Prezydent Salih zaakceptował propozycję, natomiast opozycja skupiona w koalicji Wspólny Front odrzuciła ją ze względu na brak ram czasowych jego rezygnacji i możliwości uniknięcia przez Saliha odpowiedzialności za swoje działania z czasów sprawowania władzy[4].
21 kwietnia 2011 Rada Współpracy Zatoki Perskiej zaproponowała nowe, bardziej skonkretyzowane porozumienie polityczne, przewidujące ustąpienie Saliha na rzecz wiceprezydenta Mansura Hadiego w ciągu 30 dni od dnia podpisania porozumienia oraz utworzenie wspólnego rządu jedności narodowej złożonego z przedstawicieli partii rządzącej i partii opozycyjnych na czele z premierem wywodzącym się z tych drugich. Plan zakładał przeprowadzenie wyborów prezydenckich w ciągu 2 miesięcy oraz gwarantował immunitet sądowy ustępującemu prezydentowi Salihowi[5][6]. Prezydent zaakceptował propozycję[7]. Opozycja, choć początkowo przeciwna, ostatecznie również poparła warunki porozumienia po otrzymaniu gwarancji wypełnienia porozumienia ze strony państw Rady Współpracy Zatoki Perskiej, Stanów Zjednoczonych i państw europejskich[8].
30 kwietnia 2011, w dzień planowanego podpisania porozumienia, nie doszło ostatecznie do jego zawarcia, po tym jak prezydent Salih, stwierdził, że może podpisać je wyłącznie jako przewodniczący Powszechnego Kongresu Ludowego, a nie jako prezydent kraju, co opozycja uznała za złamanie uzgodnionych warunków[9]. 22 maja 2011 Salih ponownie odmówił podpisania porozumienia, podając jako przyczynę nieobecność liderów opozycji, którzy podpisali plan dzień wcześniej. Ostatecznie plan nie został zrealizowany, a wiceprezydent Hadi nie przejął w oparciu o niego władzy[10].
Abd Rabu Mansur Hadi przejął obowiązki prezydenta Jemenu dopiero 4 czerwca 2011, gdy prezydent Salih udał się do Arabii Saudyjskiej na leczenie, po tym jak został ranny w czasie zamachu bombowego na pałac prezydencki poprzedniego dnia. W wyniku wybuchu Salih doznał poparzeń ciała, a w jego klatce piersiowej utknął odłamek granatu. Otoczenie i współpracownicy prezydenta zadeklarowali, że nieobecność głowy państwa jest tymczasowa, a po zakończeniu leczenia powróci on do kraju[11]. Hadi pełnił obowiązki prezydenta do 23 września 2011, kiedy do Jemenu powrócił Ali Abdullah Salih[12][13].
23 listopada 2011 prezydent Salih podpisał w Rijadzie porozumienie pokojowe wynegocjowane przez Radę Współpracy Zatoki Perskiej, na mocy którego zrzekł się władzy w zamian za objęcie go immunitetem sądowym. Zachował tylko honorowy tytuł prezydenta na okres 90 dni, a całą władzę wykonawczą przekazał w ręce wiceprezydenta. Dokument podpisany także przez opozycję gwarantował powołanie rządu jedności narodowej na czele z premierem wywodzącym się z szeregów opozycyjnych oraz zorganizowanie wyborów prezydenckich w ciągu 90 dni z Hadim jako jedynym kandydatem, potwierdzających jego mandat społeczny. Ukonstytuowane w ten sposób władze miały w ciągu dwóch lat opracować projekt nowej konstytucji i przeprowadzić wybory parlamentarne i prezydenckie. 26 listopada 2011 Hadi wyznaczył datę wyborów prezydenckich na 21 lutego 2012[14][15][16].
Zgodnie z planem wynegocjowanym przez GCC, 21 lutego 2012 w Jemenie odbyły się wybory prezydenckie, w których jedynym kandydatem był Hadi. Przy frekwencji wyborczej wynoszącej 66%, zdobył on 99,8% głosów. 25 lutego 2012 został zaprzysiężony na stanowisku nowego prezydenta Jemenu. Nowy prezydent w swoim przemówieniu zobowiązał się do utrzymania jedności kraju, niepodległości i integralności terytorialnej. Zadeklarował otwarcie się na dialog ze wszystkimi opcjami politycznymi, co na celu miało poprawę bezpieczeństwa wewnętrznego i odbudowę gospodarki. Zaapelował do obywateli o zjednoczenie i nowe otwarcie na rzecz Jemenu. Obiecał repatriację uchodźców, zmuszonych do opuszczenia kraju z powodu walk. Zapowiedział kontynuację kampanii antyterrorystycznej przeciwko al-Kaidzie na południu Jemenu[17][18][19].
27 lutego 2012 w pałacu prezydenckim odbyła się uroczysta ceremonia, podczas której Ali Abdullah Salih, przekazał władzę nowo zaprzysiężonemu prezydentowi[20]. Hadi objął władzę na czas dwuletniej kadencji, po której zaplanowano organizację nowych wyborów parlamentarnych i prezydenckich[17][21].
|
|||||||||||